FAMILIE 95. 



— LABIATAE. 





met iets grootere middenslip. De 4 meeldraden steken meest uit de bloem- 

 kroon , zijn recht en wijken uiteen. Ook de helmhokjes wijken uiteen. 

 De deelvruchtjes zijn bruin, stomp, driehoekig-eirond, glad. h 2.5 mM- 

 30 cM. Juni— September. 



Vormen dezer soort zijn: 



y. Chamdedrys ') Fr. (fig. 245). De/e vormt losse zoden en heeft dunne, 

 liggend-opstijgende stengels, die van verwijderde bladparen voorzien zijn. 

 De plant is vrij hoog en heeft lange, onbehaarde takken of deze zijn aan 

 de 2 smallere zijden of aan de kanten behaard. De bladen zijn vrij klein, 

 elliptisch, omgekeerd eirond of rondachtig, plotseling in den gladden of 

 weinig behaarden steel versmald , de onderste zijn vaak nauwelijks gewim- 

 perd en hebben weinig uitstekende zijnerven. De schijnkransen zijn vrij 

 vaak beneden verwijderd, terwijl de bovenste hoofdjesachtig zijn samen- 

 gedrongen. 



De variëteit ;. citriodórus Schreb. is bijna kaal en riekt sterk naar citroen. 



j8. angustifólias -') Pers. (fig. 246). Deze vormt dichte zoden en heeft 

 lange, liggend-wortelende stengels van opeenge- 

 drongen bladparen voorzien. De plant is laag en 

 heeft meest rondom kort behaarde takken. De 

 bladen zijn klein, lijnvormig tot langwerpig en 

 omgekeerd eirond-wigvormig (4-6 mM lang). Zij 

 zijn geleidelijk in den bladsteel versmald en hebben 

 van onderen sterk te voorschijn tredende zijnerven. 

 Zij zijn iets sterker omgerold dan bij *. , aan den 

 voet langgewimperd en onbehaard op de vlakke 

 zijden. 



Biologische bijzonderheden. De plant riekt sterk. 

 doordat zij aetherische oliën bevat. Deze geur is 

 zeker een middel, om haar tegen het opvreten door 

 dieren te beveiligen. Volgens sommige onderzoekers 

 zouden die aetherische oliën, die natuurlijk ook in 

 dampvorm in de lucht om de plant heen aanwezig zijn, de plant beveiligen 

 tegen overmatige verdamping, daar zulk een olierijke lucht minder diather- 

 maan is, dus minder warmtestralen doorlaat. 



Ook hier komen weer afzonderlijke tweeslachtige en vrouwelijke bloemen 

 voor. Bij den vorm y.. staan de grootere 2-slachtige, protrandrische bloemen 

 op andere planten dan de kleinere vrouwelijke. Bij den vorm .5. staan beide 

 soorten bloemen soms in eene bloeiwijze of ook wel in verschillende bloei- 

 wijzen op dezelfde plant of op verschillende planten. Ook zijn hier de 

 vrouwelijke bloemen niet zoo duidelijk sprekend vrouwelijk als bij den 

 vorm 7.. Er zijn b.v. bloemen waarin nog 2 korte meeldraden ontwikkeld 

 zijn en ook zijn er met 2 korte en 1 lange. 



Door haren geur en door haar dicht opeenstaan vallen de bloemen vrij 

 sterk op en worden door vliegen en bijen bezocht. De inrichting met het 

 oog op de bestuiving is als bij Origanum. 



Als na de bevruchting de bloemkroon is afgevallen, zitten de vruchtjes 

 in den bekervormigen kelk en een krans van haren houdt de kleine zaad- 

 etende dieren er af (ook b.v. bij Caiamintha en bij Ballota). Als de vruchtjes 



Thymus Serpyllum 



■'. angustifolius 



Fig. 246. 



') Chamaedrys = gamander. 



-) angustifolius = smalbladig. 



