FAMILIE 95. 



LAB1ATAE. 



209 



zelden wit, mei lange buis, die wel 8 mM langer is dan de kelkbuis. Haar 

 bovenlip is rechtopstaand, bijna vlak, ingesneden, de onderlip heeft 3 

 weinig ongelijke lobben , waarvan de middelste gaaf of uitgerand is. De 

 meeldraden zijn 2-machtig (zij ontbreken soms), steken niet uit, hebben 

 gekromd opstijgende helmdraden, die dicht bijeen onder de bovenlip liggen 

 en uiteenwijkende helmhokjes. De vruchten zijn eirond. 2J.. 3-6 dM. 

 Juli— September. 



Biologische bijzonderheid. De bestuiving der protrandrische bloemen heeft, 

 daar de bloemkroonbuis 10-13 mM lang is, door hommels plaats. Soms 

 komen ook wel vlinders honig zuigen. 



Voorkomen in Europa en in Nederland. De plant komt in geheel Europa 

 in heggen en op open plekken in bosschen voor in heuvelachtige streken. 

 Bij ons komt zij ook op dergelijke plaatsen (ook in de duinen), echter vrij 

 zeldzaam , voor. 



9. 3Ielissa ) Tra. 



M. officinalis-) L. Melisse (fig. 251). 



Deze heeft een sterk vertakten wortelstok, waaruit verscheiden rechtopstaande, vaak ver- 

 takte, min of meer dicht behaarde stengels komen. De bladen zijn groot, gesteeld, eirond, 

 stomp of iets spits, gekarteld of gekarteld-gezaagd, met 

 afgeronden, afgeknotten of hartvormigen voet, van boven 

 glanzend, verspreid behaard, van onderen alleen op de 

 aderen behaard. 



De bloemen zijn vrij groot en staan 6-12 bijeen, in 

 okselstandige, vrij ver uiteenstaande, naar eene zijde ge- 

 keerde, kortgesteelde schijnkransen , die korter zijn dan de 

 bladen, in wier oksels zij staan. De kelk is behaard, buis- 

 klokvormig, 13-nervig. de buis is aan de rugzijde afge- 

 plat, de bovenlip is vlak met 3 korte tanden, de onderlip 

 is 2-spletig met smalle, spitse slippen, de keel is open 

 maar tijdens den vruchttijd inwendig sterk behaard. De 

 bloemkroon is langer dan de kelk, wit, 2-lippig met een 

 uitstekende buis, die gebogen opstijgt, beneden in het 

 nauwe deel een haarkrans heeft en zich dan trechtervormig 

 verwijdt met een open keel. De bovenlip is rechtopstaand , 

 concaaf, ingesneden, de onderlip heeft 3 ongelijke slippen. 

 De 4 meeldraden zijn 2-machtig, de onderste zijn veel 

 korter dan de bovenste. De vruchtjes zijn eirond, glad. 4,5-9 dM. 



De variëteit /?. citriodóra-') riekt aangenaam naar citroen. 



Voorkomen in Europa en in Nederland. De soort behoort thuis in Midden- en Zuid- 

 Europa en wordt bij ons voor geneeskrachtig gebruik gekweekt, ook wel op het platte land 

 voor de bijenteelt en in tuinen. Bij Roosteren is langs een heg een verwilderde plant ge- 

 vonden, die echter tot de var. behoorde. 



Melissa officinalis 

 Fig. 251. 



^. Juli— September. 



10. Hy'ssopus 4 ) Trn. 



H. officinalis-) L. H ij s s o p (fig. 252). 



Deze plant riekt aromatisch. Zij is eenigszins zodenvormend, wat heesterachtig, heeft 

 een aan den voet zeer vertakten, rechtopstaanden of opstijgenden, kalen of kortbehaarden , 

 groenen stengel. De bladen zijn zeer kortgesteeld, lijn- of lancetvormig, gaafrandig, vlak, 

 iets spits, eenigszins vleezig met klierpuntjes, eennervig. 



De bloemen zijn vrij groot, donkerblauw, zelden rosé of wit en staan in 3-7-bIoemige 



!) van het Grieksche melissa, waarmede bloemen werden aangeduid, die zeer gezocht 

 werden door de bijen. -) officinalis = geneeskrachtig. ;! ) citriodóra = naar 



citroen riekend. ') van het Grieksche hyssópos, een naam in gebruik voor verschil- 



lende specerijgewassen onder de Labiatae. 



Heukels, Flora. III. 14 



