FAMILIE 95. 



— LABIATAE. — 



217 



Nepeta Cataria 

 Fig. 262. 



/.acht behaard, is eirond, weinig gekromd en draagt lancetvorrnige, prieni- 

 vormig toegespitste, bijna gelijke tanden. De bloemkroon (fig. 262) is vrij 

 klein, behaard, steekt 3-4 mM buiten de keel 

 van den kelk uit. Zij is geelachtig-vvit of rood- 

 acbtig-wit, de onderlip is voorzien van purper- 

 kleurige puntjes. De kroonbuis is in den kelk 

 ingesloten en plotseling aan de keel verwijd, de 

 bovenlip is vlak, recht, tweespletig, de onderlip 

 is 3-lobbig met een uitgeholde, aan den voet 

 sterk samengetrokken, bijna cirkelvormige midden- 

 lob en breede, zeer korte, teruggeslagen zijlob- 

 ben. De vruchtjes zijn langwerpig, glad, kaal, 

 stomp driekant. 4,5-9 dM. 21. Juni— September. 



De variëteit (S. citriodóra ; ) Beek. riekt sterk 

 naar citroen. 



Biologische bijzonderheid. De bloemen zijn 

 proterogynisch en aangewezen op de bestuiving 

 door bijen en hommels. 



Voorkomen in Europa en in Nederland. De plant komt op ruige en rots- 

 achtige plaatsen in geheel Europa voor. Bij ons is zij vrij zeldzaam op 

 puin , ruigten , dijken en nabij woningen gevonden. Zij werd vroeger als 

 artsenijgewas gekweekt en is waarschijnlijk bij ons alleen verwilderd aan- 

 getroffen. De var. is bij Deventer, Heel, Weert, Heerewaarden , Beek, 

 Gulpen en Pesaken gevonden. 



N. Nepetella-, L. Kaal katten kruid (fig. 263). 



Deze plant is welriekend en grijsachtig. De stengel is vertakt, rechtopstaand, kort be- 

 haard. De bladen zijn teruggeslagen . kort gesteeld , lancet- 

 vormig, gekarteld-getand . grijsachtig behaard, de bovenste 

 hebben geen hartvormigen voet. 



De bloemen zijn wit of vleeschkleurig en staan in vaak 

 armbloemige schijnkransen , die een eenzijdige, aan den 

 voet afgebroken tros vormen , die aan den top vrij dicht 

 is. De schutblaadjes der afzonderlijke bloemen zijn 

 nauwelijks langer dan de bloemsteeltjes. De kelk is wol- 

 lig behaard, buisvormig, gekromd, met spits lancetvorrnige 

 tanden. De bloemkroon (fig. 263) is van buiten sterk be- 

 haard en steekt 5-7 mM uit de keel van den kelk. De 

 kroonbuis steekt ook daaruit en is geleidelijk van den voet 

 naar den top verwijd. De vruchtjes zijn met ruwe knoopjes 

 bedekt, aan den top kaal. 3-8 dM. ~4. Juli, Augustus. 



Voorkomen in Europa en in Nederland. De plant komt 

 op droge en steenachtige plaatsen in Zuid-Europa voor en Nepeta Nepetella 



is bij ons alleen bij Brummen en Weurt gevonden. Fig. 263. 



N. ucranica L. Russisch kattenkruid (fig. 264). 



Deze plant heeft een rechtopgaanden stengel. De bladen zijn hartvormig-langwerpig, 

 aan weerszijden groen, gekarteld, de onderste zijn kortgesteeld . de bovenste bijna zittend, 

 lancetvormig. Deze laatste zijn als schutbladen te beschouwen voor de bijschermen in de 

 oksels. Deze hebben vrij lange stelen en de lijnvormige schutblaadjes zijn evenlang als de 

 kelk. De schijnkransen vormen samen een pluim. De kelk (fig. 264) is behaard, omge- 

 keerd kegel-buisvormig en heeft gelijke of bijna gelijke, lancetvorrnige. spitse tanden, die 



l ) citriodóra = naar citroen riekend. 

 :1 ) ucranica = uit de Ukraine. 



-') Nepetella = kleine Nepeta. 



