FAMILIE 95. — LABIATAE. — 225 



vaak op tic onderlip voorkomen, vormen het honigmerk. De haarring onder 



in de kroonbuis dient om kleine insecten te verhinderen bij den honig te 

 komen, die in vrij groote hoeveelheid liet daar- 

 onder gelegen vernauwde gedeelte der kroon- 

 buis vult. Als hommels, wier slurven lang 

 genoeg zijn, om den honig te bereiken, naar 

 de bloemen vliegen, raken zij met de rugzijde 

 van hun lichaam den ondersten stempeltak, 

 die buiten de bovenlip naar buiten steekt, aan 

 en geven aan dezen stuifmeel af uit andere m 



& Bloem van Lamium album 



bloemen. Dan zetten zij zich op de onderlip Fig. 272. 



en duwen den kop tusschen de ziislippen, die ' Bloem van ter zijde gezien, 2 <ie- 



, zelfde na wegneming van den kelk, 



daardoor uit elkaar gedrukt worden, waar- 3 stijl en stijitakken. 



ij.,- uji i b onderlip, c ziislippen van deze, 



door de bovenlip naar beneden komt en met d tandjes daaraan, e bovenlip, ƒ meei- 

 haar de daaronder gelegen helmknopjes, die draden, ^ onderste stijitak. 



dus stuifmeel aan den rug van het insect afgeven. 



Blijft insectenbezoek uit , dan is in deze homogame bloemen door 

 den stand der stempels ten opzichte der helmknopjes zelfbestuiving 

 mogelijk. 



Vaak worden aan de buitenzijde der bloemkroon boven den kelk door 

 Bombus terrester, die een te korte slurf heeft, om rechtstreeks den honig 

 te bereiken , gaten gebeten , waarvan dan de honigbij wel gebruik maakt , 

 om honig te rooven. 



Voorkomen in Europa en in Nederland. De plant komt in heggen en 

 langs wegen in geheel Europa, behalve in het gebied der Middellandsche 

 Zee voor. Bij ons is zij op allerlei gronden algemeen. De vorm met rosé 

 bovenlip is bij Ubbergen gevonden. 



Volksnamen. De namen witte doovenetel en doovenetel worden met 

 allerlei dialectische variaties het meest gebruikt. Verder spreekt men in 

 Friesland van Adam en Eva, van doove barnettel, van honigbloem, van 

 ingeltsjeiten, van melkbloem, van melksugers, van zuignetel , van wijfke 

 brannettel en ook van broeinettel (ook op Walcheren) en van zuigers (ook 

 op Voorne en Beierland en in het Oostelijk deel van Noord-Brabant). In 

 Groningen noemt men de plant wel bloeiende of doove branekkel , ook 

 makke brandekkel (ook in Friesland, Twente, Salland en op Walcheren), 

 bij Zwolle spreekt men van pappezoegers , in Salland van dannettel en van 

 goudhaantjes, in de Graafschap Zutphen van hondspol, in den Achterhoek 

 van Gelderland van witte brandnetel (ook in Zuid-Holland), in de Betuwe 

 van hommelwortel, ook van zoetenetel, in Utrecht van hondsnetel en van 

 zuiglammetjes (ook in Zuid-Holland), in Waterland van makke brannekels, 

 in Zuid-Holland van goudhaanseten, goudhaansvoer, goudhanenkost, makke 

 brannetel, zachte zengel, zoetnetel, op Texel van zachte netel en van zuig- 

 bloem, in West-Friesland van zuigjes, op Voorne en Beierland van makke 

 broenetel, van soppers, van zuigbuisje en van zuigman, op Goeree en Over- 

 flakkee van tamme netel en tamme brandnetel , in Noord-Limburg van netel, 

 in Zuid-Limburg van tamme nette! , in het Oostelijk deel van Noord-Brabant 

 van zuikertjes, in Tholen van broeinetel, op Walcheren van verkeerde netel, 

 op Zuid-Beveland van broeinekel en tamme broenekel en in Zeeuwsch- 

 Vlaanderen van bloeiende of tamme of witte tingel. 



Heikels. Flora. III. '5 



