226 



LABIATAE. 



FAMILIE 95. 



Galeobdolon luteum 



Fig. 273. 



a bloem, b kelk. 



16. Galeobdolon 1 ) Huds. 



G. lüteum -) Huds. (Lamium Galeobdolon Crntz.). Gele doove netel 

 (fig. 273). 



Deze plant is verspreid behaard. Zij heeft een vertakten, kruipenden 

 wortelstok, waaruit opstijgende, bloeiende stengels komen en meest liggende,. 



aan den voet wortelende, bebladerde takken. 

 De onderste bladen zijn grooter dan de hoogere, 

 zij zijn langgesteeld, rondachtig-eirond met een 

 afgeknotten of bijna hartvormigen voet, stomp,, 

 dubbel gekarteld , vaak wit gevlekt, de hoogere 

 zijn korter gesteeld, eirond, spits, ongelijk 

 gekarteld-gezaagd. 



De bloemen staan in zittende, meest 3- 

 bloemige bijschermen, in de oksels van ge- 

 wone bladen. Zij vormen meest vrij ver uit- 

 eenstaande schijnkransen. De kelk is klok- 

 vormig met 5 lancetvormige, priemvormig 

 stekende tanden , die korter dan de buis zijn.. 

 De bloemkroon is groot (ongeveer 2 cM lang), 

 citroengeel, van binnen bruinachtig gevlekt. 

 De buis is naar boven gekromd, geleidelijk in 

 de keel verwijd, van binnen van een scheeven haarring voorzien, evenlang 

 als de kelk. De bovenlip is gewelfd, gaaf, lang gebaard, de onderlip is 

 afstaand, 3-spletig met lancetvormige, spitse, gaafrandige slippen, waarvan 

 de middelste iets grooter is, terwijl de zijslippen aan den voet donkergeel 

 zijn. De meeldraden hebben kale helmknopjes. De vruchtjes zijn omge- 

 keerd kegelvormig. 1,5-4 dM. 1\. April— Juni. 

 De plant behoudt vaak des winters hare groene bladen. 

 Biologische bijzonderheden. De plant is een echte boschplant, dus zoekt 

 beschaduwde plekken , waar vaak gevaar bestaat voor een gebrekkige ver- 

 damping. Daarvoor zijn er echter hier in het sponsparenchym der bladen 

 groote holle ruimten, die als lichte plekken met het bloote oog op de bladen 

 te zien zijn. 



De inrichting der bloem met het oog op de bestuiving is als bij Lamium 

 album, doch de kroonbuis is hier slechts 8 mM lang en van boven verwijd, 

 zoodat hier ook de honigbij den honig kan bereiken en als bestuiver dienst 

 kan doen. 



Voorkomen in Europa en in Nederland. De plant komt op vochtige 

 plaatsen in bosschen en tusschen hakhout, vooral in Midden-Europa voor 

 en is bij ons vrij zeldzaam. Het meest komt zij nog op loss voor en verder 

 bijna alleen op zandgrond. 



Volksnamen. De plant heet in Noord-Limburg hondsnetel en in het Land 

 van Hulst doovenetel of doovetingel. 



17. Galeópsis ;J ) L. Hennepnetel. 

 Kelk buis-klokvormig, 5-10-nervig met 5 weinig ongelijke, stekende 



') van galea: bunsing en bdolos: stank, om den onaangenamer! geur der plant. 

 -) luteum = geel. :i ) van het Grieksche galea: bunsing en opsis: uiterlijk. Dit zou 



slaan op den vorm der bloemkroon, hoe is echter niet duidelijk. 



