228 



LABIATAE. — 



FAMILIE 95. 



Galeopsis Ladanum 



a. latifolia 



Fig. 274. 



G. Ladanum') L. Raai (fig. 274, 275). 



Deze plant heeft een penwortel en een door naar beneden gekeerde haren 

 zacht behaarden stengel, die meest vertakt en rechtopstaand, onder de 

 knoopen niet merkbaar verdikt is. De bladen zijn gesteeld, de bovenste 



echter bijna zittend, zij hebben een wigvormigen 

 voet, zijn spits, gezaagd en kort behaard. 



De bloemkroon is meest vrij groot, licht- 

 purper, doch de onderlip met een lichtgele, 

 donkerpurper gevlekte plek. Zij heeft een dunne 

 bloemkroonbuis, die meest veel langer dan de 

 kelk is. De bovenlip is zwak of ingesneden 

 getand, de onderlip 3-spletig met een hartvor- 

 mige middenslip en aan den voet met 2 kegel- 

 vormige, holle tanden. 7-30 cM. O- Juni— Herfst. 

 Vormen zijn: 



«. latifolia-) (G. latifolia Hoffm., G. inter- 

 média :i ) Vill.) (fig. 274). Deze plant is naar 

 boven meest klierharig. De stengel draagt meest 

 vele opstijgende takken in de bladoksels. De 

 bladen zijn langwerpig tot langwerpig-lancet- 

 vormig, met tamelijk dicht bijeenliggende zaagtanden en zijn in de onderste 

 helft het breedst. De bijschermen staan vrij ver uiteen en zijn 3-5-bloemig. 

 De kelk draagt uitstaande klierharen, de nerven steken vrij sterk uit, de 

 tanden zijn bijna gelijk en de helft korter dan de buis. De bloemkroon is 

 12-15 mM lang, met weinig uitstekende buis, zelden is zij tot 2 cM lang 

 (I. grandiflóra 4 )). 

 (3. angustifólia-) Ehrh. (fig. 275). Deze plant is naar boven meest grijs 



kortbehaard, zonder klieren. De stengel is 

 meest los vertakt met uitgespreide of opstij- 

 gende takken. De bladen zijn lancet- tot 

 lijn-lancetvormig, spaarzaam gezaagd of gaaf- 

 randig, omstreeks in het midden het breedst. 

 De bijschermen zijn 3-5-bloemig en zitten 

 meest aan den top van den stengel en der 

 takken dicht bijeen. De kelk is witachtig 

 behaard met aanliggende haren, soms bijna 

 kaal , met weinig of niet uitstekende nerven 

 en soms zeer ongelijke tanden, die even lang 

 als de buis zijn. De bloemkroon is ongeveer 

 2 cM lang met sterk uit den kelk stekende 

 buis. Deze zijn de kenmerken voor den vorm 

 I. genuina 6 ) , bij den vorm II. parviflóra ') is 

 de bloemkroon hoogstens half zoo groot. 

 Biologische bijzonderheden. De vlek op de 

 onderlip dient als honigmerk. De stijltakken steken als bij G. ochroleuca 

 voor de helmknopjes der langste meeldraden uit, zoodat de naar beneden 

 gerichte tak het eerst door den hommelrug wordt aangeraakt en dus kruis- 



Galeopsis Ladanum 



/?. angustifólia 



Fig. 275. 



a doorsnede van den stengel, b kelk 



J ) Ladanum is de naam voor een soort gomhars. -') latifolia = breedbladig. 



:; ) intermedia = middelste. 4 ) grandiflóra = grootbloemig. "') angustifólia 



smalbladig. ,; ) genuina = echt. 7 ) parviflóra = kleinbloemig. 



