FAMILIE 95. 



LABIATAE. — 



231 



Galeopsis speciosa 

 Fig. 280. 



G. speciosa') MUI. (ü. versicolor '-') Curt.). Da uw net cl (fig. 280). 



Deze plant is grooter dan G. Tetrahit , naar boven vaak klierachtig behaard 

 en de stengel is onder de knoopen verdikt. De stengel is krachtig, stekelig 

 door lange , naar beneden gerichte haren en 

 heeft schuins opstijgende takken. De bladen 

 hebben een versmalden of afgeronden voet en 

 zijn langwerpig-eirond , gezaagd, gesteeld, aan 

 weerszijden ruw behaard. 



De schijnkransen staan vrij ver uit elkaar of 

 van boven dichter bijeen. De kelk is bijna kaal 

 of ruw behaard en heeft weinig uitstekende ner- 

 ven en genaaide tanden. 



De bloemen zijn groot (3 cM lang). De bloem- 

 kroon is lichtgeel, de buis beneden wit. De 

 onderlip is aan den voet donkergeel, de zijslippen 

 zijn naar voren wit, de middenslip is violet, wit 

 gezoomd, de holle tanden zijn violet, dwars 

 gestreept. De bloemkroonbuis is dubbel zoo lang 

 als de kelk, van buiten behaard, de bovenlip is aan den top getand, de 

 middenslip der onderlip is rondachtig-vierhoekig, vlak, klein gekarteld, 

 stomp of uitgerand, de zijslippen zijn teruggeslagen. De helmknopjes zijn 

 gebaard. De vruchtjes zijn groot en glad. Overigens komt de plant veel 

 met G. Tetrahit overeen. 6-15 dM. 0. Juni— Herfst. 



Biologische bijzonderheid. Op de onderlip zit een zeer sprekend honig- 

 merk. De kroonbuis is 18-22 mM lang, de bovenste 6-8 mM zijn verwijd, 

 zoodat een insectenslurf 12-16 mM lang zou moeten zijn om den honig uit 

 de bloemkroonbuis geheel te zuigen, doch ook insecten met geen langere 

 slurflengte dan 10-11 mM kunnen hem bereiken, omdat hij zoo hoog inde 

 buis staat. 



Voorkomen in Europa en in Nederland. De plant komt in kreupelhout, 

 op ruige plaatsen, op bouwland en aan wegen in Midden-Europa voor. Zij 

 is bij ons vrij algemeen, doch is op loss niet en op zeeklei weinig gevonden. 



Volksnamen. In Groningen en Friesland heet de plant dinettel, in Fries- 

 land ook leeuwenbekken en in Friesland, Salland 

 en den Achterhoek van Gelderland dauwnetel. 



6. pubéscens ; ) Bess. Zachte hennepnetel (fig. 281). 



De plant is teerder dan de vorige. De stengel heeft dunne 

 takken en is, behalve onder de knoopen, zacht aanliggend 

 behaard met rugwaarts gerichte haren. Onder de knoopen is 

 hij zwak verdikt en stijf behaard. De bladen zijn gesteeld, 

 breed eirond, toegespitst, aan den voet afgeknot, soms bijna 

 hartvormig of afgerond, zelden versmald. 



De schijnkransen staan vrij ver uiteen, doch vaak boven 

 ■dichter bijeen. De bloemen zijn vrij groot (15-20 mM). De 

 kelk (fig. 281) is buis-klokvormig, zacht behaard met niet uit- 

 stekende nerven en stekend genaaide tanden. De bloemkroon 

 <fig. 281) is fraai purper, aan den voet der onderlip lichter. Galeopsis 



De buis is wit, naar boven bruinachtig, zelden geheel wit of Fl S- 



licht geelachtig, aanzienlijk langer dan de kelk. De middenslip der onderlip is bijna vier- 



J ) speciosa = zeer fraai. -) versicolor = kleurwisselend. :! ) pubescens = zachtharig. 



