244 



— LABIATAE. 



FAMILIE 95. 



Bloemkroon van Scutellaria 

 galericulata, van voren gezien. 

 Fig. 299. 



vld vlinderdeur, hd hom- 

 meldeur. 



klieren, hij heeft gave en stompe lippen. De bloemkroon (fig. 298) is blauw- 

 violet, zeer zelden roodachtig of wit, vrij groot (10-15 mM), 5-6 maal 

 zoolang als de kelk. De buis is aan den voet bijna rechthoekig gekromd. 

 Van de bovenlip is de middenslip het grootst, de onderlip is neergebogen 

 en heeft een witte vlek met 3 donkerviolette lijnen. De vruchtjes zijn rond- 

 achtig. 1,5-4,5 dM. 2[. Juni— September. 



Biologische bijzonderheden. De middenslip der bovenlip heeft zijdelings 

 2 diepe vouwen, die een smalle, zijdelings samengedrukte groeve vormen 

 (fig. 299), waarheen een smalle toegang voert, die 

 de helmknopjes en de stempels omsluit. Die smalle 

 toegang dient misschien voor vlinderslurven. De 

 beide zijlobben van de bovenlip liggen dicht over 

 de onderlip, zoodat er daar een tweede ingang in 

 de bloem ontstaat. 



Bezoekende bijen drijven hun kop en voorborststuk 

 in de bloem, waarbij zij de plooien der bovenlip zoo 

 sterk verwijden, dat zij er in kunnen dringen. Daar- 

 door komt de bovenlip naar beneden en de helmknopjes en de stempels, 

 die nu ook al geschikt zijn voor de bestuiving, worden op het lichaam der 

 bij gedrukt. Er is nu evenveel kans op kruis- als op zelfbestuiving. Daar 

 de neergebogen stijltop vóór de helmknopjes der kortere meeldraden ligt, 

 is ook spontane zelfbestuiving mogelijk. 



Voorkomen in Europa en in Nederland. De plant komt aan waterkanten 

 in geheel Europa voor en is bij ons algemeen. 



Volksnamen. In Friesland, Utrecht en in de Duinstreek heet de plant 

 glidkruid, in West-Friesland en in Utrecht blauwe godsgenade en bij Aals- 

 meer hengelkruid. 



lidkruid (fig. 300). 



onbehaard. De wortelstok is vrij dik, de stengel 

 echter dun , rechtopstaand , meestal van den voet 

 af vertakt. De bladen zijn kort gesteeld, 2-3 

 cM lang, de onderste zijn eirond, de hoogere 

 lancetvormig en hebben aan den voet aan weers- 

 zijden 1-2 stompe tanden, waardoor zij wat 

 spiesvormig lijken, soms ook zijn zij geheel 

 gaafrandig. 



De bloemen zijn gesteeld, klein, staan alleen 

 in de bladoksels en de beide tegenover elkaar 

 staande zijn meest naar eene zijde gekeerd. De 

 kelk (fig. 300) is kort zacht behaard, zonder 

 klieren. De bloemkroon (fig. 300) is vuilrose, 

 6-8 mM lang, nauwelijks 3 maal zoo lang als 

 de kelk. Zij heeft een rechte buis, die aan den 

 voet een weiniggezwollenis. De bovenlip is 3-sple- 

 tig, de middenlob is 2-spletig, de onderlip is neergebogen, vlak en 3-lobbig, 

 de middenlob is iets breeder en vlak uitgerand. 7-22 cM. 2J.- Juni— October. 

 Krachtige exemplaren dezer soort gelijken, vooral in uitgebloeiden toe- 

 stand, op Lythrum hyssopifolia, doch onderscheiden zich van deze o. a. door 

 de langgesteelde bloemen. 



S. minor J ) L. 

 Deze plant 



Klein 

 is bijna 



Scutellaria minor 



Fig. 300. 



o bloemkroon, b kelk. 



•) minor = klein. 



