250 



— LABIATAE. — 



FAMILIE 95. 



De bloemen zijn okselstandig, staan in paren bijeen en zijn korter dan de schutbladen, 

 zij vormen samen een losse, bijna van den voet der takken af beginnende, schijnaar. De 



kelk is ruw behaard met een weinig ongelijke, lancetvormige 

 tanden, die evenlang als de buis zijn. De bloemkroon is 

 citroengeel en heeft een smalle , nauwelijks uit den kelk 

 stekende buis. De bovenlip is zeer kort, nauwelijks 2-lobbig, 

 de onderlip daarentegen groot, 3-lobbig met 2 kortere zij- 

 lobben en een groote, 2-lobbige middenslip. De vruchtjes 

 zijn bruin, scheef omgekeerd eirond, netvormig rimpelig. 

 5-20 cM. o, ook ©O- De eenjarige bloeien in Juli— Herfst, 

 de tweejarige in Mei, Juni. 



Voorkomen in Europa en in Nederland. De plant komt 

 op zonnige, dorre plaatsen, vooral op kalkgrond in berg- 

 streken in Midden- en Zuid-Europa voor. Bij ons is zij bij 

 Maastricht en op den Sint-Pietersberg gevonden en verder 

 aangevoerd bij Deventer. 



Ajuga chamaepitys 27. Teücrium ] ) L. Gatiiander. 



Fig. 308. ' 



Kelk buis- of klokvormig met 5 bijna gelijke 

 tanden, zeldzamer 2-lippig. Bloemkroon meest afvallend, eenlippig met 

 korte buis, zonder haarring. Bovenlip schijnbaar ontbrekend, maar in 

 werkelijkheid gevormd door 2 kleine lobben, die naar de onderlip gekeerd 

 zijn, zoodat deze 5-lobbig is. De middenlob is het grootst, is afgerond en 

 vaak verdiept. Meeldraden 4, 2-machtig, dicht bijeen, opstijgend, sterk 

 uitstekend tusschen de 2 bovenste lobben. De voorste meeldraden zijn het 

 langst. De helmhokjes vloeien samen. Vruchtjes eirond , rimpelig of bijna glad. 

 Bloemen purper, geel, wit of blauw, okselstandig of in trossen of ein- 

 delingsche hoofdjes. Bladen al of niet ingesneden. Kruidachtige of houtige, 

 min of meer aromatisch riekende planten. 



Biologische bijzonderheid. Een gal wesp, Lactomelopus Teucrii, veroor- 

 zaakt aan de Teucriumsoorten, vooral aan T. Scordium gallen, die den 

 vorm van een knop of van een kleinen bol hebben. De galmug legt nl. 

 hare eieren in een bloemknop, de larven leven in de holte van een der 

 deelen van het vruchtbeginsel en de bloemkroon opent zich niet, doch blijft 

 een kapje over de larvenkamer vormen. 



Tabel tot het determineeren der soorten van het geslacht Teücrium. 



. Bloemen alleenstaand in de oksels van kleine schutbladen, tot vrij losse eind- en oksel- 

 standige aren vereenigd. Kelk 2-lippig met ongedeelde bovenlip en 4-tandige onderlip. 

 Bladen langwerpig-eirond of langwerpig met hartvormigen voet. Bovenlip van den kelk 

 breed eirond. Bloemkroonbuis uit den kelk stekend. Deelvruchtjes glad. 



T. Scorodonia blz. 251. 

 . Bloemen 2-3 bijeen, in de oksels van gewone bladen of grootere schutbladen. Kelk 

 5-tandig, aan den voet van voren met een knobbel. Deelvruchtjes rimpelig. 

 a. Niet overblijvend. Bladen dubbel vinspletig, gesteeld . . . . T. Hotrys blz. 251. 

 D. Overblijvend. Bladen grof- tot bijna vinspletig gekarteld. 



aa. Wortelstok kruipend, met uitloopers. Bladen zittend, langwerpig tot lang- 

 werpig-lancetvormig, de onderste met afgeronden voet, de hoogere met ui- 

 vormig versmalden voet en gaafrandig T. Scordiuni blz. 252. 



bb. Half heestervormig met lange, gele uitloopers. Bladen ovaal tot langwerpig, 

 in den korten steel wigvormig versmald, stomp, ingesneden gekarteld. 



T. Chamaedrys blz. 252. 



l ) Waarschijnlijk naar Teucros (of Teucer), zoon van Telamon, broeder van Ajax, een 

 der vorsten van Troje, die de goede eigenschappen dezer planten zou hebben ontdekt. 



