254 — LENTIBULARIACEAE. — FAMILIE 96. 



De plant blijft met een bolachtigen hoofdknop'over. 



Biologische bijzonderheden. De geelgroene bladen van het wortelroset 



liggen op den bodem, de randen zijn iets naar binnen gebogen en de schijf 



is met tal van glanzende klieren bezet. Op een oppervlakte van 1 cM- 



zitten 25000 gesteelde kopjes bezittende klieren (fig. 315), die onder den 



microscoop bekeken, veel op kleine hoedpaddestoelen 



gelijken, terwijl er verder ook 8-cellige wrattige, 



nauwelijks gesteelde klieren op voorkomen. De eerste 



bestaan uit een rechtopstaande cel en 8-16 straalvormig 



gegroepeerde cellen , die de schijf vormen. Komt een 



stikstof bevattende organische stof op het blad, dan 



Pmguicuia vuigans scheiden de klieren veel kleverig slijm en een zeer 



r i£ oio. 



Deel der opperhuid. zure , pepsine bevattende, vloeistof af, waardoor b.v. 

 vliegjes, spinnetjes, stuifmeelkorrels geheel of bijna 

 geheel worden opgelost, waarna het opgeloste wordt opgeslorpt. 



Als vliegjes, stukjes vleesch of eiwit op de bladschijf aan den rand 

 komen, rolt deze zich langzaam om en omhult het voorwerp of schuift het 

 voort over de bladschijf, zoodat het met een zoo groot mogelijk aantal 

 klieren in aanraking komt. Daarna spreidt zich het blad weer uit. 



De bloem staat horizontaal uit en in den voet van de spoor wordt honig 

 afgescheiden. De meeldraden zijn knievormig gebogen en hebben schotel- 

 vormige helmknopjes (fig. 316). De stempel vormt een 

 groote lob, waaraan de onderrand de eigenlijke stempel- 

 vlakte is. De geheele stempel hangt als een gordijn over 

 de helmknopjes, zoodat een indringende bij deze eerst 

 moet aanraken en dus kruisbestuiving bewerkt. Dringt de 

 bij daarna dieper door, dan krijgt zij aan den kop en op 



Pinguicula vulgar s J r 



Fig. 316. den rug stuifmeel , dat zij bij het terugkruipen niet aan den 



Meeldraden. stempel afgeeft, doordat zij de stempellob naar boven 

 drukt. Ten slotte kan spontane zelfbestuiving plaats heb- 

 ben, doordat de stempelrand zich naar binnen omrolt, waardoor hij op de 

 schotelvormige helmknopjes komt te liggen. 



De kleppen der doosvrucht openen zich bij droog, doch sluiten zich weer 

 bij vochtig weer. 



Voorkomen in Europa en in Nederland. De plant komt in geheel Europa 

 in veenachtige weilanden en op vochtigen heidegrond voor. Zij is bij ons 

 op zulke plaatsen vrij algemeen. 



Volksnamen. De plant heet in Twente vliegenvanger, daar en in Utrecht 

 vetblad en in Utrecht vetkruid. 



2. Utricularia ] ) L. Blaasjeskruid. 



Ondergedoken, zeer teere waterplanten. Bladen ondergedoken, in 2 rijen 

 staand, in zeer fijne slippen gedeeld. Bloemen geel, rechtopstaand, in ijle 

 trossen , voorzien van schutblaadjes en aan den top van lange stelen boven 

 water zittend. Kelk 2-lippig met 2 bijna gelijke lobben. Bloemkroon 2- 

 lippig met meest gesloten keel door een uitstekend 2-lobbig verhemelte. 

 Bovenlip gaaf of uitgerand. Onderlip grooter, gaaf, verlengd in een naar 



') van utriculus: zakje, om de blaasjes aan de bladen. 



