264 



— OROBANCHACEAE. - 



FAMILIE 97. 



Orobanche caryophyllacea 

 Fig. 326. 



met een onaangenamer! bijgeur, die herinnert aan dien der bloemen van 

 Berberis. De stengel is tamelijk stevig, bruingeel of roodachtig, naar boven 

 dicht bezet met roestgele haren, nauwelijks aan den voet verdikt. De 



schubben zijn 15 a 25 mM lang, bruin, lancet- 

 vormig, lang toegespitst, behaard. 



De aar is tamelijk veelbloemig, vrij los. De 

 schutbladen (fig. 326) zijn uit een breeden voet 

 priemvormig, van buiten dicht met roestkleurige 

 haren bezet en roodachtig gekleurd. De bloemen 

 zijn 2-3 cM lang, rechtop-uitstaand. De kelk- 

 helften zijn meernervig, met 2 ongelijk lange 

 slippen, evenlang als of iets langer dan de halve 

 kroonbuis, naar voren samenstootend, vaak ver- 

 groeid. De bloemkroon en stempel zijn meestal 

 bruinachtig rood (van geelwit tot donkerrood), 

 over de geheele oppervlakte met roestkleurige 

 haren bezet. De bloemkroon (fig. 326) is uit een 

 nauweren voet geleidelijk verwijd, klok- of buis- 

 klokvormig, op den rug gekromd met ongelijk getande lippen. De bovenlip 

 is helmachtig, uitgerand, met naar voren gerichte, niet afstaande tanden. 

 De onderlip is stomp 3-lobbig, met eironde, bijna gelijke, naar voren ge- 

 richte lobben, die niet half zoo lang als de buis zijn. De helmdraden zijn 

 op 1-2 mM van den voet der bloemkroon ingeplant, beneden dicht behaard, 

 naar boven, evenals de stijl klierachtig behaard. Zj.. 3-4,5 dM. Einde 

 Mei— begin Juli. 



Deze soort is zeer veranderlijk in vorm en in insnijding der kelkslippen, 

 der bloemkroon en in de kleur van al die deelen en ook in den vorm der 

 stempellobben. 



Biologische bijzonderheden. In de homogame bloemen wordt honig afge- 

 scheiden. De ingang der bloem is vernauwd doordat aan weerszijden van 

 de middenlob der onderlip 4 naar binnen gerichte plooien staan. Daardoor 

 moeten insecten, die hun kop onder de bovenlip steken, zoowel stempel 

 als helmknopjes aanraken en daar de stempel boven de helmknopjes uit- 

 steekt, wordt deze het eerst aangeraakt en is dus kruisbestuiving verzekerd. 

 De helmknopjes zijn zijdelings aaneengegroeid en ieder hokje heeft een stijf, 

 spits, naar beneden gericht uitsteeksel, waartegen de insecten stooten , zoo- 

 dat het poedervormige stuifmeel uit de hokjes op hun slurf of kop valt. 



Spontane zelfbestuiving is in deze bloemen geheel uitgesloten. 



Voorkomen in Europa en in Nederland. De plant komt in geheel Europa 

 voor, het meest woekerend op Galium Mollugo en G. verum. Zij is bij ons 

 vrij algemeen. 



0. rübens >) Wallr. Rood e bremraap (fis;. 327). 



Deze plant is klierachtig behaard en iets welriekend, eenigszins naar lelietjes van dalen 

 riekend. De stengel is vrij krachtig, bruinrood, aan den voet opgezwollen. De schubben 

 zijn 2 a 3 cM lang, bruin, lancetvormig, kaal en staan aan het knolvormig deel dicht opeen. 



De aar is veelbloemig, iets dicht. De schutbladen (fig. 327) zijn lancetvormig, lang toe- 

 gespitst, wasgeel , van boven bruin, van buiten dicht met klierharen bezet, korter dan de 

 bloemkroon. De bloemen zijn 2 a 3 cM groot, rechtop-uitstaand of uitstaand. De kelk- 

 helften zijn wasgeel, veelnervig, eirond, priemvormig toegespitst, ongedeeld of ongelijk 



') rubens = roodachtig. 



