FAMILIE 100. 



— PLANTAGINACEAE. — 



271 



dakpansgewijze liggend. Meeldraden 4. gelijk, voor de kelkslippen staand, 

 in den knoptoestand naar binnen gekromd, later ver uit de bloemkroon 

 stekend, aan den voet der kroonbuis, zelden op den bloembodem ingeplant. 

 Helmknopjes beweeglijk, zich overlangs openend met 2 evenwijdige spleten. 

 Stijl 1, draadvormig, met gaven stempel. Vrucht 2-, soms door valsche 

 tusschenschotten 4-(zelden l-)hokkig met 1- of meerzadige hokjes, een 

 overdwars openspringende doosvrucht vormend, zelden nootachtig. Zaden 

 omgekeerd. Kiem in de as van het vleezige kiemwit liggend. 



Bloemen wit, bruin- of geelachtig, klein, zittend, in aren of in dichte 

 hoofdjes, zelden alleenstaand. Bladen enkelvoudig, alle wortelstandig of 

 tegenoverstaand aan den stengel , zittend of met een aan den voet verbree- 

 den steel, zonder steunbladen. Kruidachtige of iets houtige planten. 



Tabel tot het determineeren der geslachten der Plantaginaceae. 



A. Bloemen eenhuizig. Kelk der mannelijke bloemen regelmatig 4-deelig. Bloemkroon 

 buisvormig met regelmatig vierdeeligen zoom. Meeldraden op den bloembodem inge- 

 plant. Kelk der vrouwelijke bloemen 2-3-, zelden 4-bladig. Bloemkroon blijvend, kroes- 

 vormig , met kort 2-lobbigen zoom. Vrucht een 1-zadige . langwerpig-cylindrische, 

 rimpelige noot met harde schil. Oeverplant Littorella blz. 271. 



B. Bloemen 2-slachtig. Kelk 4-deelig. Bloemkroon buisvormig met 4-deeligen zoom. 

 Meeldraden op de bloemkroonbuis ingeplant. Doosvrucht overdwars openspringend 

 met 2, een- tot meerzadige, soms door een valsch tusschenschot gedeelde hokjes. 

 Zaden in het midden van het ten slotte vrije tusschenschot ingeplant. 



Plantairo blz. 272. 



Voorkomen. Als halophyten moeten Plantago Coronopus en maritima 

 genoemd worden, een water- en moerasplant is Littorella juncea; Plantago 

 lanceolata is meer een weideplant. terwijl Plantago major en media meer 

 ruderaalplanten zijn. 



1. Littorella l ) Berg:. 



L. juncea-. Berg. (L. lacüstris ) L). Oeverkruid (tig. 336). 



Deze onbehaarde plant heeft een korten wortelstok met uitloopers en 

 geen stengel. De bladen zijn dus alle wortelstandig, zij staan rechtop , 

 zijn vleezig, lijn-priemvormig, van boven vlak, 

 aan den voet gootvormig, de onderste zijn 

 breed scheedevormig, langer dan de bloemen. 

 Groeit de plant onder water, dan zijn de 

 bladen nog dikker, bijna rolrond, stijf recht- 

 opstaand en dan ontwikkelen zich geen 

 bloemen. 



De plant is eenhuizig. De mannelijke bloemen 

 staan alleen op een langen , draadvormigen 

 steel, die in het midden 1-2 vliezige schut- 

 bladen draagt. De vrouwelijke staan 1-3 bijeen 

 aan den voet der stelen der mannelijke en zijn 

 ongesteeld. Eigenlijk vormen de mannelijke 

 bloem met de vrouwelijke samen een bloei- 

 wijze en staat dus de mannelijke bloem slechts 

 schijnbaar eindelings. De bloemkroon is wit- 

 achtig, die der mannelijke bloemen is langer dan de kelk 



LittoreUa juncea 

 Fig. 336. 



a mannelijke bloem, b vrouwelijke 

 bloemen, c vrucht, d zaad. 



J) van litus: strand, om de standplaats aan waterplassen. 

 :; ) lacüstris = meer. 



-) juncea = bïesachtig. 



