FAMILIE 100. 



PLANTAOINACKAK. 



273 



Plantago maritima 

 Fig. 337. 



ƒ bloem in het begin van den 

 bloei, de stempel steekt uit de nog 

 gesloten bloeinkroonslippen , 2 de- 

 zelfde iets later, de helmknoppen 

 steken nu ook uit de bloem, de 

 bloemkroonslippen staan horizon- 

 taal uit, 3 bloem in het laatst van 

 den bloeitijd. Nog steeds steekt de 

 stempel er uit en ook nog een meel- 

 draad zonder helmknopje, de bloem 

 kroonslippen zijn teruggeslagen. 



Zoowel bij zonnig als bij regenachtig weer, steken de helmknopjes 

 naar buiten, doch bij regenachtig weer en des nachts sluiten zich de 

 spleten. 



In de knoppen zijn de meeldraden nog naar 

 binnen omgeslagen , doch bij het opengaan 

 strekken zich de draden en steken uit de 

 bloemkroonbuis. De helmknoppen zitten er 

 zeer bewegelijk aan en openen zich aan de 

 bovenzijde met een kortespleet, waaruit door 

 den wind het stuifmeel wordt geschud en dit 

 duurt door de kleine opening wel een paar 

 dagen. 



Daar de bloemen (fig. 337, 338) met uit- 

 stekende stempels boven die met uitstekende 

 helmknopjes staan en de wind het stuifmeel 

 wat naar boven doet gaan, is er veel kans, 

 dat het op de stempels van andere bloemen komt en dus kruisbestuiving 

 plaats heeft. 



De Plantagosoorten hebben dus windbloemen. Bijen 

 komen er wel heen, gelokt door de vaak gekleurde 

 meeldraden, vooral bij P. media, waar zij violet gekleurd 

 zijn en de bloemen ook rieken. Het stuifmeel is echter 

 te glad om aan haar lichaam te blijven zitten. Wel 

 brengen zij honig uit haar slurf op dit stuifmeel en 

 maken het daardoor meer kleverig, zoodat het meer 

 samen gaat ballen en zij het daardoor gemakkelijker 

 verzamelen kunnen. Daar de stempels lang geschikt 

 blijven , om bestoven te worden , kan later ook nog zelf- 

 bestuiving plaats hebben. Bij P. maritima verlengen 

 zich de stempels na den bloeitijd nog, zoodat daar later 

 nog stuifmeel uit hoogere bloemen op de stempels van ïa'voiiën'bïoèi. 

 lagere kan vallen. 



De zaden scheiden slijm af, waardoor zij vaster aan hun kiembed worden 

 bevestigd, hetgeen de ontkieming vergemakkelijkt. 



Plantago lanceolata 



Fig. 338. 

 1 bloem in het begin 

 van den bloei, 2 bloem 



Tabel tot het determineeren der soorten van het geslacht Plantago. 



A. Bladen in een wortelroset. 



a. Bloemkroonbuis onbehaard. Hokjes der doosvrucht ongedeeld. 



aa. Stelen der aren rond, zwak gestreept. Schutbladen stomp. Zaden op de 

 binnenvlakte glad. 



aaa. Bladen plotseling in een tamelijk langen steel versmald. Aren verlengd- 

 cylindrisch. Bloemkroonslippen stomp. Hokjes der doosvrucht 4-8-zadig. 



P. major blz. 274. 



bbb. Bladen in een korten, breeden steel versmald. Aar langwerpig-cylin- 



drisch. Bloemkroonslippen stomp. Hokjes der doosvrucht meest 2-zadig. 



P. media blz. 275. 

 bb. Hokjes der doosvrucht 1-zadig. Zaden op de binnenzijde gootvormig verdiept. 

 Voorste kelkslippen verbonden. Aarstelen gegroefd. 



aaa. Bladen lancetvormig, gesteeld. Stelen der aren met 5 groeven. Aren 

 eirond-langwerpig. Schutbladen eirond, lang toegespitst, kaal. Achterste 

 kelkslippen gekield, kort stekelpuntig . . . . P. lanceolata blz. 276. 

 bbb. Bladen lancetvormig, gesteeld. Schutbladen eirond-Iancetvormig, toege- 

 spitst, aan den top gebaard. Aren eirond of langwerpig-cylindrisch. 

 Aarstelen gegroefd. Achterste kelkslippen gekield. P. Lagopns blz. 277. 



Heukels' Flora. III. 18 



