294 — LOBELIACEAE. — FAMILIE 102. 



De bloemen zijn meest ver afstaand en staan in eenigszins aarvormige trossen met schut- 

 bladen, waarvan de onderste bladachtig en de bovenste elsvormig zijn, terwijl de bloem- 



stelen 2-5 mM lang zijn. De kelk is bijna of geheel 

 onbehaard en heeft elsvormige slippen, die bijna evenlang 

 zijn als de bloemkroon. De bloemkroon is lichtblauw. 

 De vrucht is opgeblazen, ten slotte tusschen de ribben 

 dwarsgeaderd. O- Juni — Augustus. 



Voorkomen. De plant komt in Noord-Amerika op drogen 

 bodem van Labrador tot het Noordwestelijk gebied voor 

 en is bij ons bij Apeldoorn gevonden, waarschijnlijk ver- 

 wilderd of aangevoerd. 



L Dortmanna 1 ) L Waterlobelia (fig. 364). 



Deze plant is onbehaard en groen. Zij heeft 

 een korten wortelstok, waaruit een bundel draad- 

 vormige, ronde vezelwortels komt. De stengel 

 is rechtopstaand, rond, hol, niet vertakt, naakt 



Lobeha Dortmanna - ,, , , , . , , 



Fig. 364. of met ver van elkaar staande kleine schubben 



bezet. De vele bladen staan in een wortelroset. 

 Zij zijn lijnvormig, dik, stomp, gaafrandig, meest rugwaarts gekromd met 

 van binnen 2 overlangsche holten, onbehaard. Aangezien in den bloeitijd 

 het plantje meest nog onder water staat en alleen de bloemschacht er boven 

 uitsteekt, zijn de bladen meest ondergedoken. 



De bloemstengel is meest onvertakt. Daaraan zit een losse, arm- (meest 

 5-8-)bloemige tros. De bloemstelen zijn knikkend, langer dan de kelk en 

 de ovale schutbladen. De kelk is blijvend, breed met 5 lancetvormige, 

 afgeronde slippen. De bloemkroon is wit met blauwachtige buis, vrij groot 

 (15-20 mM), de bovenste slippen zijn lijn-, de onderste 3 ovaal-lancetvormig. 

 De onderling vergroeide violette helmknopjes zijn aan den top door witte 

 haren fraai van franje voorzien. De stijl is violet met 2-spletigen stempel, 

 die aan het franjekapje der helmknopjes raakt. De doosvrucht is langwerpig- 

 cylindrisch. 2-7 dM. 2|- J un > Augustus. 



De plant groeit in stilstaand water, aan oevers van meren en plassen 

 meest met Isoetes en Littorella samen en kan van deze, ook in niet bloeienden 

 toestand, onderscheiden worden door de iets afgeplatte, wijd buisvormige, 

 melksap bevattende bladen. Is het water dieper dan 3 dM, dan bloeit de 

 plant niet. 



Biologische bijzonderheden. De plant is meest een ondergedoken water- 

 plant, waarvan de bloemen boven water uitsteken. 



In de bloemen wordt het stuifmeel reeds in den knoptoestand in den 

 cylinder, die door de helmknopjes gevormd wordt, uitgestort. Het wordt 

 bij het naar boven groeien van den stijl uit dien cylinder geborsteld en dan 

 door bezoekende insecten weggehaald of anders valt het naar beneden. 

 Daarna komt de top van den stijl naar buiten en ontplooien zich de 2 vrij 

 groote, met papillen bezette stempellobben. De bestuiving geschiedt dus 

 als bij de Compositae. 



Soms komt de stijltop niet uit de buis en dan worden de zich in de buis 

 openende stempellobben door stuifmeel van dezelfde bloem bestoven. 



De in de lucht rijpende vruchten laten de zaden los, die op de opper- 

 vlakte van het water uitgestrooid worden. 



Voorkomen in Europa en in Nederland. De plant komt in West-Europa 



') Dortmanna = Dortmann's. 



