FAMILIE 103. 



CUCURBITACEAE. — 



295 



voor op den bodem van plassen en slooten met zandigen ondergrond. Bij 

 ons komt zij alleen in heidestreken voor en is vrij zeldzaam. Gewoonlijk 

 groeien op de plaatsen, waar zij voorkomen, vele bijeen. 



Familie 103. Cucurbitaceae Juss. 



Meest eenjarige, met spiraalvormige ranken klimmende planten met ver- 

 spreid staande, ruwe, hand- (vaak 5-)lobbige, aan den voet hartvormige 

 bladen, zonder steunbladen. Planten 1- of 2-huizig. Bloemen groen- of 

 geelachtig, alleenstaand, okselstandig of in okselstandige bloeiwijzen. Kelk- 

 buis 5-tandig, vergroeid met het vruchtbeginsel. Bloemkroon klok- of ster- 

 vormig, ingeplant op den top der kelkbuis (komvormigen bloembodem), 

 5-lobbig. Meeldraden op den kelk of de bloemkroon ingeplant, met de 

 vaak gewonden helmknopjes meest 2 aan 2 vergroeid, de vijfde vrij, soms 

 ook alle vergroeid. Vruchtbeginsel onderstandig, uit 3, zeldzamer uit 4-5 

 vruchtbladen gevormd , door de zich uit het midden naar buiten terugslaande 

 zaadlijsten in dubbel zooveel hokjes verdeeld, zelden 1-hokkig. Zaden meest 

 talrijk, omgekeerd, horizontaal. Stijl meest zeer kort, in 3 (of 4-5) vleezige 

 stempels gedeeld. Vrucht een meest zeer groote, veelzadige bes (kom- 

 kommervrucht). Zaden zonder kiemwit. 



Tabel tot het determineeren der geslachten der Cucurbitaceae. 



A. Hokjes der vrucht veelzadig. Stempels 2-Iobbig. Eenjarig. Bloemen groot. Bloem- 

 kroon trechtervormig, geel. Zaden scherp gerand Cucumis blz. 295. 



B. Hokjes der vrucht 2-zadig. Stempels knop- of niervormig. Overblijvend. Bloemen 

 klein. Bloemkroon trechtervormig, geelwit. Zaden nauwelijks samengedrukt. 



Bryonia blz. 295. 



1. Cucumis ! ) L. Komkommer. 



C. sativus -) L. Komkommer. 



Deze plant is stijf behaard en heeft enkelvoudige ranken. De bladen zijn spits vijfhoekig 

 gelobd, ongelijk getand met een smalle insnijding aan den voet. 



De bloemen (fig. 365) zijn eenhuizig of veeltelig. De bloem- 

 stelen zijn kort, eenbloemig. De mannelijke bloemen zijn tot 

 bundels opeengehoopt, de vrouwelijke echter alleenstaand. De 

 bloemkroon is dooiergeel, tot aan den voet 5-deelig. De manne- 

 lijke bloemen zijn trechtervormig en hebben samenneigende 

 helmknopjes, de vrouwelijke hebben een korten stijl met 3 twee- 

 lobbige stempels. De vrucht is langwerpig, knobbelig en heeft 

 3 tvveedeelige, veelzadige hokjes. Het vrucntvleesch is groen- of 

 witachtig. Tot 4 M. O. Mei— September. 



Voorkomen. De plant is afkomstig uit Azië en wordt bij ons 

 veel gekweekt als augurk en komkommer. Zij is op slikken aan 

 den Zuidwesthoek van Goeree gevonden. Hoewel zij daar ver 

 van menschelijke woningen groeit, zal zij daar toch wel verwil- 

 derd zijn. 



2. Bryónia 3 ) Trn. 



B. dioica 4 ) Jacq. Heggerank (fig. 366). 



Deze plant is tweehuizig. Zij is ruw behaard met Hjke bioem, b stamper in 



^ ° J , . doorsnede, c zaad, bij a in 



kleine, aan den voet verdikte haren. De wortel is doorsnede. 



Cucumis sativus 

 Fig. 365. 

 a meeldraden der manne- 



i) van het Keltische cucc: hol of buikig, hetgeen slaat op de vrucht. -) sativus = 



gekweekt. 3) van het Grieksche bruuonia, een naam voor klimplanten o. a. ook voor 



de hop, afgeleid van bruon: bloemkatje, hetgeen bij de hop slaat op de vrouwelijke bloei- 

 wijze, maar eigenlijk niet geldt voor de heggerank. 4 ) dioica = tweehuizig. 



