298 



RUBIACEAE. — 



FAMILIE 104. 



Bloemen regelmatig, klein, soms veeltelig, op verschillende wijzen gerang- 

 schikt. Kelk bovenstandig met 3-6-tandigen of soms onduidelijken zoom. 

 Bloemkroon 3-5-spletig. Bloemkroonslippen in den knop klepvormig liggend. 

 Meeldraden 3-5, op de bloemkroon ingeplant en met de slippen van deze 

 afwisselend. Helmknopjes naar binnen openspringend. Vruchtbeginsel onder- 

 standig, 2-hokkig met ongedeelden of 2-deeligen stijl. Vrucht uit 2, een- 

 zadige, niet openspringende vruchtjes bestaand, die bij rijpheid loslaten, 

 soms vleezig en dan meest uit een vruchtblad gevormd. Zaden omgekeerd. 

 Kiem in de as of aan den voet van het kraakbeenige kiemwit liggend. 



Tabel tot het determineeren der geslachten der Rubiaceae. 



A. Kelk 6-tandig. Bloemkroon trechtervormig, 4-spletig. Vrucht rondachtig, 2-knoppig. 

 Vruchtjes kort half ellipsoidisch, op de vlakten, die elkaar aanraken, overlangs ge- 

 groefd, nootachtig, met dunne vruchtschil Sherardia blz. 298. 



B. Kelk onduidelijk. Vruchtjes half bolrond, op de vlakten, die elkaar aanraken, vlak of 

 met een ronde uitholling. 



a. Bloemkroon trechter- of klokvormig, 4-, zelden 3- of 5-spletig. Overigens als 

 Sherardia Asperula blz. 299. 



b. Bloemkroon stervormig, vlak, met 4-5-spletigen zoom. Vruchtjes rondachtig, steen- 

 vruchtachtig Itnhiu blz. 302. 



c. Bloemkroon 4-, zelden 3-spletig. Vruchtjes nootachtig. Overigens als Rubia. 



Galiuni blz. 303. 



Verspreiding. Als boschplanten moeten Galium silvestre, G. silvaticum 

 en Asperula odorata genoemd worden. Aan vochtige plaatsen eigen zijn 

 Galium palustre en G. uliginosum. Op droge, grazige plaatsen groeien 

 Galium Mollugo en G. Cruciata, terwijl Galium verum en hercynicum en 

 Asperula cynanchica xerophyten zijn. Als ruderaalplant moet Galium Aparine 

 genoemd worden en als akkeronkruiden Sherardia arvensis, Asperula arven- 

 sis en Galium tricorne. 



1. Sherardia 1 ) Dill. 



S. arvensis-) L. Blauw walstroo (fig. 368). 



Dit groene, eenjarige plantje is ruw behaard en heeft een dunnen pen- 

 wortel. De stengels zijn dun, talrijk, meest 

 vertakt, liggend, evenals de bladen aan den 

 rand, klein stekelig, ruw. De bladen zijn stekel- 

 puntig, de onderste staan in kransen van 4, zijn 

 spatelvormig, de bovenste staan in kransen van 

 6, zijn lancetvormig, spits, alle voelen door rug- 

 waarts staande haren ruw aan. 



De bloemen zijn bijna zittend en vormen 

 kleine, eindelingsche schermpjes, die hoofdjes- 

 achtig opeengehoopt zijn. Zij zijn door een schijn- 

 krans van 8 bladen omhuld , die aan den voet 

 witachtig en vergroeid zijn en buiten het bloem- 

 hoofdje uitsteken. De kelk is 4-6-tandig met 

 priemvormige, rechtopstaande tanden. De bloem- 

 kroon is lila, trechtervormig met verlengde buis 

 Er zijn 4 uit de bloemkroon stekende meeldraden. 



Sherardia arvensis 

 Fig. 368. 



en 4 uitgespreide slippen. 



i) Naar W. 

 f 1728. 2) 



Sherard, Engelsch consul te Smyrna, verzamelaar van zeldzame planten, 

 arvensis = veld. 



