FAMILIE 104. — RUBIACEAE. — 299 



De vrucht (fig. 368) is omgekeerd eirond, kort ruw behaard , gevormd door 

 2 vruchtbladen , ieder gekroond door de blijvende kelktanden. 1,5-2,5 cM. 

 ©. Juni— Herfst. 



De variëteit /S. marltima 1 ) Griseb. (S. arvénsis |3. mi'itica -) Wirtg. , 

 S. Walraveni 8 ) Wirtg., S. arvénsis (3. Walraveni 8 ) Baguet.) heeft stomp ge- 

 tande, bijna onbehaarde vrachtjes. 



Biologische bijzonderheid. In de bloemen wordt de honig afgescheiden 

 aan den voet van den stijl en in den voet van de nauwe trechtervormige 

 bloemkroon geborgen. 



De bloemen zijn protrandrisch. De meeldraden buigen zich met open- 

 gesprongen hokjes uit de bloem al naar buiten , voor de stempels geheel 

 ontwikkeld zijn. Er zijn echter ook vaak bloemen, waarbij de stempels 

 reeds geheel ontwikkeld zijn, terwijl de helmknopjes op dezelfde hoogte 

 staan en dus spontane zelfbestuiving mogelijk is. Insectenbezoek is weinig 

 waargenomen. 



Voorkomen in Europa en in Nederland. De plant komt in geheel Europa 

 voor op bouwland, vooral op kalk- en kleigrond en is bij ons vrij algemeen. 

 De var. is bij Apeldoorn, Hoek en Baarlo gevonden. 



2. Asperula 4 ) L. Ruwkruid. 



Kelk geheel of bijna ontbrekend. Bloemkroon klok- of trechtervormig 

 met meer of minder lange buis met 4 (zelden 3 of 5) uitgespreide slippen. 

 Meeldraden 4, zelden 3 of 5. Vrucht droog, uit 2 deelen bestaand, gevormd 

 door 2 bijna bolronde vruchtbladen, niet door den kelk gekroond. 



Bloemen blauw, rosé of wit, in hoofdjes, tuilen of pluimen. Bladen 

 ovaal, lancet- of lijnvormig, eennervig. Planten meest overblijvend. 



Tabel tot het deter mineeren der soorten van het geslacht Asperula. 



A. Vrucht kaal. 



a. Schutbladen borstelig gewimperd. Bloemen hoofdjesachtig opeengehoopt Vrucht 

 glad A. arvénsis blz. 300. 



b. Schutbladen niet gewimperd. Bloemen kort gesteeld in meest los scherm-pluim- 

 vormig gerangschikte bijschermen. 



oa. Bladen lijnvormig. 



aaa. Plant blauwgroen. Buis der 4-spletige, klokvormige bloemkroon' korter 

 dan de zoom. Bladen aan den stengel 8 bijeen. Bloemkroon en vrucht 

 glad A. galioides blz. 300. 



bbb. Plant grasgroen. Buis der trechtervormige bloemkroon omstreeks even- 

 lang als de zoom. Bladen meest in kransen van 4. Schutbladen Iancet- 

 vormig of langwerpig, spits of stekelpuntig. Bloemkroon wit, van buiten 

 vaak roodachtig. Vrucht korrelig ruw . . . . A. cynanchica blz. 300. 

 bb. Bladen lancetvormig, naar voren breeder, stomp, stekelpuntig, in kransen 



van 8. Bloemkroon wit. Vrucht korrelig ruw . . . . A. Apariue blz. 299. 



B. Vrucht met haakvormige borstels bezet. Onderste bladen in kransen van 6, de bovenste 

 van 8. Bloemen in bijschermen, langgesteeld. Bloemkroon wit, buis-klokvormig, 

 4-spletig A. odorata blz. 301. 



A. Aparine"') M. B. Stekelruwkruid (fig. 369). 



Deze plant heeft een vertakten, vierkantigen, liggenden stengel, die ruw is door rugwaarts 

 gerichte stekels. De bladen zijn aan den rand en van onderen op de nerven ruw door 



!) maritima = zee. -) mutica = ongewapend. A ) Walraveni = Walraven's. 



4 ) Verkleinwoord van het Latijnsche asper: ruw, hetgeen slaat op de korte, stijve borstels 

 der plant. 5 ) Aparine = aanhangend. 



