314 — CAPRIFOLIACEAE. — FAMILIE 105. 



a. Bladen der bloeiende takken aan den voet breed vergroeid. Bloemen in schijn- 

 kransen en in een zittend hoofdje L. Caprifolium blz. 314. 



b. Bovenste bladen zittend, niet vergroeid. Bloemen in een gesteeld hoofdje. 



L. Periulymeuani blz. 315. 



B. Stengel rechtopstaand. Bloemen 2 bijeen (in bijschermen, waarvan de middelste bloem 



niet ontwikkeld is) op okselstandige stelen. Vruchtbeginsels der beide bloemen vaak 



aan den voet verbonden. Bessen niet gekroond door den kelkzoom. Bloemen veel 



kleiner dan bij de vorige. 



a. Schutbladen klein, lijn-lancet- of priemvormig. Bladen elliptisch, spits, zacht 

 behaard L. Xylosteam blz. 316. 



b. Schutbladen groot, breed eirond. Bladen groot, eirond-langwerpig, spits. 



L. Ledebourii blz. 316. 



Volksnamen. De soorten van dit geslacht heeten in Twente, Salland, 

 de Graafschap Zutphen, Utrecht en op Walcheren geiteblad, in Groningen 

 Lieve Heershandjes, daar en in Friesland zuigertjes, in Oostelijk-Drente 

 zoegertjes, in Twente haagkers en te Barneveld sukertjes. 



L. Caprifolium 1 ; L. Tuinkamperfoelie (fig. 390). 



Bij dezen windenden heester is de schors dun en schilfert in vezels af. De jonge takken 



zijn behaard, zij staan tegenover elkaar, zijn bebladerd en bloeien aan den top. De bladen 



zijn tegenoverstaand, rondachtig-elliptisch, stomp, van onderen 



'j - blauwgroen, die der onvruchtbare takken zijn gesteeld. De 



--V ■'/ :':-.■ bovenste bladen zijn aan den voet breed samengegroeid. In 



hunne oksels staan gewoonlijk 3 ongesteelde bloemen, die met 

 hun zessen een eindelingsch hoofdje vormen. Vaak staan ook 

 daaronder nog schijnkransen van bloemen. 



De bloemen zijn geelachtig wit of wit, vaak lichtpurper van 

 buiten, welriekend. De kelk is stomp, 5-tandig en verdwijnt 

 bijna, als de vrucht rijp is. De bloemkroon is verspreid behaard, 

 de beneden iets gekromde buis is langer dan de 2-lippige zoom, 

 die een ongedeelde onder- en een 4-spletige bovenlip heeft. De 

 meeldraden zijn bijna even lang en ongeveer zoo lang als de 

 bloemkroon, zij zijn iets naar beneden gebogen. De stijl is 

 draadvormig, onbehaard, ongeveer even lang als de meeldraden 

 en draagt een knopvormigen stempel. De doosvrucht (fig. 390) 

 is rood. langwerpig-rond, 2-hokkig met verscheiden samenge- 



Lonicera Caprifolium . , . . , — , , . _ ,, , „ . , 



„. „il drukte, eironde, gele zaden. Tot 4,o M. b. Mei, Juni. 



Fig. 390. J 



Biologische bijzonderheden. De kamperfoelie behoort tot de 

 slingerplanten en wel is het een van de weinige houtige planten met een windenden stam, 

 die van jaar tot jaar in de dikte toeneemt. Hij windt zich vooral om de stammen en 

 takken van heesters. 



De bloemknoppen der kamperfoelie staan vertikaal. Als de bloemen opengaan, krommen 

 zich de bloemstelen, zoodat de ingang der bloemen zijdelings komt te staan en na den 

 bloeitijd wordt door kromming der bloemkroon de stand zoo, dat zij geheel naar beneden 

 gericht zijn. De bloemen zijn geheel ingericht voor bestuiving door avondvlinders 

 (Sphingiden), die zeer lange slurven hebben. Deze gaan zuigen, terwijl zij voor de bloem 

 blijven zweven. De betrekkelijk zwakke onderlip der bloem zou trouwens voor hun zwaar 

 lichaam ook al een zeer ongeschikte zitplaats zijn. 



De knoppen gaan tegen 7 uur des avonds open, de onderlip laat dan van de bovenlip 

 los en de meeldraden treden buiten de bovenlip en iets later komt ook de stijl, die eerst 

 nog door de slippen werd vastgehouden, er uit. De bloem (fig. 391) is intusschen horizon- 

 taal gaan staan en de stijl is naar beneden gebogen, naar de onderlip toe. Nu begint de 

 bloem te rieken. De helmknopjes zijn open en de stempel is geschikt om stuifmeel op te 

 nemen. Door het vruchtbeginsel wordt honig afgescheiden, die in de circa 25 mM lange 

 kroonbuis bewaard wordt. Nu komen de pijlstaartvlinders en raken met hunne buikzijde 

 de meeldraden aan, doch niet den stempel. 



Op den volgenden morgen is het anders. De meeldraden hebben hun stuifmeel verloren, 

 de stijl buigt zich in de nog witte, doch van buiten lichtpurper gekleurde bloemen naar 



] ) Caprifolium = geiteblad. 



