318 



CAPRIFOLIACEAE. 



FAMILIE 105. 



Viburnum Opulus 



Fig. 395. 



a bloem, b vruchten. 



scheedeachtigen voet met eenige gesteelde klieren. De steunbladen zijn 



borstelvormig en vallen spoedig af. 

 De bloemen zijn wit en staan in een losse, onbehaarde, langgesteelde, 



eindelingsche, schermvormige pluim. Van de bloeiwijze zijn de binnenste 



bloemen klein, regelmatig, geelwit, 5-spletig, 

 de buitenste zijn grooter, stralend, 5-deelig, 

 wit, met ongelijke slippen en zijn onvrucht- 

 baar. Er zijn 3 groene, zittende stempels. 

 De vrucht is scharlakenrood, bolrond, de 

 kernen zijn hartvormige, steenharde nootjes. 

 1,5-3 M. f}. Juni. 



De plant lijkt wel wat op een eschdoorn, 

 doch is ook, als er geen bloemen en vruchten 

 aan zitten, door de karakteristieke steunbladen 

 te onderscheiden. 



Biologische bijzonderheden. De bloemen 

 rieken eenigszins als die van den haagdoorn. 

 Zij zijn wit, tot groote bloeiwijzen vereenigd, 

 waarvan de buitenste bloemen zeer groot en 

 geslachtloos zijn, dus tot lokbloemen zijn 

 vervormd, die het geheel nog veel meer doen opvallen. In de binnenste 

 2-slachtige bloemen wordt honig vrij wel open afgescheiden door de opper- 

 vlakte van het vruchtbeginsel, dicht onder de stempels. De bloemen zijn 

 homogaam. De meeldraden steken wijd uitstaand uit de bloemen, die door 

 bijen, vliegen en andere kortsnuitige insecten bezocht worden en over de 

 bloeiwijze loopend meest kruisbestuiving bewerken. Vaak schijnt ook spon- 

 tane bestuiving der dicht bijeenliggende bloemen plaats te hebben, doordat 

 de meeldraden zoo naar buiten staan , dat het stuifmeel uit de eene bloem 

 op de stempels van een andere valt. 



De bladstelen dragen meest extranuptiale nectariën, die mieren lokken 

 (zie Sambucus). Vaak zijn ook de stengelkanten en de bladstelen rood 

 gekleurd, zoodat er op die wijze geheele roode lijnen van het eene necta- 

 rium naar het andere loopen , welke lijnen door de mieren vaak gevolgd 

 worden. Bij andere soorten vallen die nectariën weinig op , scheiden zij 

 bijna geen sap af en bij deze soorten ziet men dan ook vaak gaten in de 

 bladen gegeten door insectenlarven (Galeruca Viburni), hetgeen nooit het 

 geval is op de door mieren bezochte planten. 



De bessen zijn rood gekleurd en de vruchtbloeiwijzen vallen door de 

 in het najaar ook sterk rood gekleurde bladen in de nabijheid sterk op. 

 Zij worden weer door vogels gegeten en de zaden zoo verspreid (zie 

 Rosaceae). 



Voorkomen in Europa en in Nederland. De plant komt in geheel Europa 

 in vochtige bosschen , uiterwaarden, venen en ook in de duinen voor. Zij 

 is bij ons algemeen. 



Volksnamen. De namen sneeuwbal en Geldersche roos worden veel 

 gebruikt. Aan den Zoom der Veluwe spreekt men van watervlier, in het 

 Oostelijk deel van Noord-Brabant van wilde vlier, op Walcheren en in 

 Zeeuwsch-Vlaanderen van balroos. De bessen heeten in Friesland pep- 

 keutels, in Groningen koesjebeien. 



