FAMILIE 105. 



— CAPRIFOLIACEAE. — 



319 



4. Sambücus') Tril. Vlier. 



Kelk 5-tandig. Bloemkroon stervormig, met 5 uitgespreide, ten slotte 

 teruggeslagen slippen, in den knoptoestand dakpansgewijze of klepvormig 

 liggend. Meeldraden 5. Stijl ontbrekend, doch 3 stempels aanwezig. 

 Steenvrucht bolrond met 3 (zelden 5) kraakbeenachtige steenen. Bloemen 

 wit, geelachtig of rosé, in tuilen of pluimen. Bladen oneven gevind met 

 5-1 1 getande blaadjes, met of zonder steunbladen. Heesters of overblijvende, 

 krachtige planten met een vrij sterken geur. 



Tabel tot het determineeren der soorten van liet geslacht Sambucns. 



A. Kruidachtige plant. Steunbladen kruidachtig, groot s. Ebulus blz. 319. 



B. Heester. Steunbladen klein, klierachtig of ontbrekend. 



a. Schermvormige pluim vlak, de eerste vertakking in 5en. De zijdelingsche bloemen 

 der laatste vertakkingen zittend 8. ulgra blz. 320. 



b. Bloemen in pluimen, alle gesteeld S. racemosa blz. 321. 



Volksnamen. De naam vlier wordt algemeen gebruikt in allerlei dialec- 

 tische variaties tot vledder. 



S. E'bulus-) L. Kruidvlier (fig. 396). 



Deze overblijvende, kruidachtige plant heeft een kruipenden wortelstok 

 en een rechtopstaanden, vertakten, gegroefden. meest evenals de bladen 

 kalen, vingerdikken stengel, die met wratjes bezet 

 is en tegenoverstaande takken draagt. De bladen 

 zijn tegenoverstaand, oneven gevind. Zij bestaan 1P^$IÉll§r 



uit 5-11 langwerpig-lancetvormige, toegespitste, 

 dicht en scherp gezaagde, nauwelijks gesteelde 

 blaadjes, die aan den voet iets ongelijk zijn. De ^^ 

 steunbladen zijn bladachtig, ovaal, ongelijk, ge- tv^^^J/f/j^ 

 zaagd , spits. 



De bloemen zijn alle gesteeld en vormen een 

 vlakke, schermvormige pluim met 3 hoofdtakken. 

 De bloemen hebben een 5-deeligen kelk met 

 groene, spitse slippen. De bloemkroon is wit, 

 van buiten roodachtig, 5-deelig, met spitse, ovale, 



ö • _ , & ' .. Sambucus Ebulus 



teruggeslagen slippen. De knoppen zijn eerst rood Fig 396- 



of violet, later bruinrood en geven daardoor aan 



de geheele bloeiwijze een eigenaardige kleur. De stempels zijn stomp De 



vrucht (fig. 396) is glanzend, zwart, zelden groen, bolrond, eenhokkig, 



3-(4-)zadig en staat op een purperkleurigen steel. De zaden zijn eirond, 



bijna driezijdig, de buitenzijde is gewelfd, de binnenzijden zijn vlak. 6-15 



dM. 2|.- J uu > Augustus. 



De plant riekt onaangenaam en de geur herinnert aan dien van Datura 

 Stramonium en dien van Chenopodium hybridum. De bessen dienen om 

 wijn te kleuren, zij werken purgeerend, evenals alle deelen der plant. 



Biologische bijzonderheden. De bloemen vallen door geur, kleur en door 

 het vereenigd zijn tot groote bloeiwijzen nog al op. De honig wordt door 

 den top van het vruchtbeginsel afgescheiden en ligt geheel vrij , zoodat 

 ook kortsnuitige insecten nog al op bezoek komen. De vruchten vallen 



!) van sambux, een roode verfstof, naar het roode sap der vliervruchten. 

 -') Ebulus = eppe. 



