320 



CAPRIFOLIACEAE. 



FAMILIE 105. 



o3gg£S», 



door hare zwarte kleur op en dit nog te meer, daar zij op purperkleurige 

 stelen staan. Zij worden door vogels gegeten en de zaden door hen verspreid. 

 De plant is vergiftig, doch wordt om haar onaangenamen geur ook al door 

 dieren gemeden. 



Voorkomen in Europa en in Nederland. De plant komt in geheel Europa 

 in bosschen , heggen en langs wegen voor. Zij is bij ons soms aangeplant 

 en verwilderd. Zij is zeer zeldzaam en komt bijna alleen op loss en rivier- 

 klei voor. 



Volksnaam. De naam wilde vlier wordt aan den Zoom der Veluwe en 

 in Utrecht aan deze plant gegeven. 



S. nigra 1 ) L. Vlier (fig. 397). 



Deze heester of dit boompje heeft een lichtbruine of grijze, gescheurde 

 schors op den stam, terwijl de takken glad, grijsachtig en wrattig zijn en 



een wit merg hebben. De jeugdige takjes zijn 

 kortbehaard. De bladen zijn tegenoverstaand , on- 

 even gevind. Er zijn meest 5, dofgroene, eironde 

 tot langwerpig-eironde, lang toegespitste, ongelijk 

 gezaagde, kort gesteelde, naar den voet versmalde 

 blaadjes. De onderste zijn kleiner, het topblaadje 

 is het grootst. Steunbladen ontbreken of zijn zeer 

 klein, knobbelvormig. 



De bloemen staan in na den bloeitijd hangende, 

 verspreid behaarde, schermvormige pluimen met 5 

 hoofdtakken. De bloemen zijn geelachtig wit en 

 rieken sterk. De kelk is 5-tandig, klein, onbehaard. 

 De bloemkroon is stervormig, diep 5-spletig met 

 afgeronde, ovale slippen. De meeldraden hebben 

 gele helmknopjes. De stijl ontbreekt, doch er zijn 

 3 zittende stempels. De vrucht is meest zwartviolet, staat op een rooden 

 steel en heeft bloedrood sap (zelden is de steel geel en het sap dan licht- 

 rood). Zij is 3-hokkig, 3-zadig. De zaden zijn eirond, bruinachtig. 3-6 M. 

 4- Juni, Juli. 

 Als variëteiten moeten genoemd worden: 



p. laciniata -) L. Bladen dubbel gevind met ingesneden blaadjes, 

 y. leucocdrpa 3 ) Koen. Vruchten witachtig. 

 o. foliis bipinndtis 4 ). Bladen dubbel gevind. 



s. foliis variegdtis •"')• Blaadjes langs de aderen zonder bladgroen of 

 bladen geheel goudgeel. 



Een infusie van de gedroogde bloemen wordt nog steeds als zweetdrijvend 

 middel gebruikt. Schors en bes werken purgeerend. 



Biologische bijzonderheden. Aan de bladstelen vindt men zoog. extranup- 

 tiale nectariën, die honig afscheiden en mieren lokken, die aan de plant 

 tevens den dienst bewijzen, om haar zuiver te houden van rupsen en ander 

 ongedierte. 



De bloem scheidt evenmin als bij S. racemosa honig af, wel riekt zij 

 sterk en vallen de bloemen zeer op door haar vereenigd zijn tot groote 



Sambucus nigra 

 Fig. 397. 



J ) nigra = zwart. ~) laciniata = ingesneden. 3) leucocarpa = witvruchtig. 



') foliis bipinnatis = met dubbel gevinde bladen. r ->) foliis variegatis — met bonte bladen. 



