322 



ADOXACEAE. 



FAMILIE 106. 



Adoxa Moschatellina 

 Fig. 399. 



achtigen wortelstok, die schuin in den bodem ligt en van vleezige schubben 

 voorzien is. Hij draagt een of eenige langgesteelde , dubbel 3-tallige bladen 

 en verlengt zich uitlooperachtig over het bloemdragende deel heen. 

 Bloemstengels zijn er 1 of meer, zij zijn teer, onvertakt, rechtopstaand 

 en komen uit de oksels van een schub of een blad. 

 Zij dragen een paar tegenoverstaande, kort gesteelde, 

 3-tallige bladen. De blaadjes zijn meest ingesneden 

 met stompe, van een klein wit spitsje voorziene 

 slippen, zijn kaal en beneden glanzend. De blad- 

 stelen zijn, evenals de stengel, vaak roodachtig 

 aangeloopen. 



De bloemen zitten in kubusvormige, eindelingsche 

 hoofdjes. Zij hebben een halfbovenstandigen, aan 

 de topbloem 2-spletigen, aan de zijbloemen 3-sple- 

 tigen kelk met stompe, eironde, uitgespreide slippen. 

 De bloemkroon is groenwit met zeer korte buis en 

 aan de topbloem 4-deeligen, aan de zijbloemen 

 5-deeligen , vlakken zoom met langwerpig-eironde 

 slippen. De meeldraden zijn in de topbloem 4 in 

 getal, in de zijbloemen 5, zij zijn tot aan den voet 2-deelig (daardoor zijn 

 er schijnbaar 8 of 10) en hebben 1-hokkige helmknopjes, die tusschen de 

 bloemkroonslippen staan. Er zijn 4, resp. 5 priemvormige stijlen. De vrucht 

 (fig. 399) is vleezig, groenachtig, gekroond door de vergroote kelkslippen 

 en den stijl, eerst 4-, resp. 5-hokkig, doch later is het aantal hokjes minder. 

 De zaden zijn gerand, samengedrukt, glad. 5-15 cM. 2].. April, Mei. 

 De geheele plant riekt, vooral bij het verwelken, zwak naar muskus. 



Biologische bijzonderheden. De naar muskus riekende bloemen zijn zwak 

 proterogynisch of homogaam. De helmknopjes staan eerst ver van den 

 stempel af, zoodat het stuifmeel er niet van zelf op kan komen. Later 

 worden echter de helmdraden langer en komen de helmknopjes op de 

 hoogte van den stempel te staan en kunnen er stuifmeel aan afgeven. 



Door een vleezigen ring aan den voet der meeldraden wordt honig afge- 

 scheiden. Deze ligt open en vooral zijn het snuitkevers (Alpionsoorten) 

 die op de bloemen zijn waargenomen. 



Na den bloeitijd krommen zich de hoofdjes naar beneden en de vruchten 

 blijven door den kelk omsloten. 



Het muskuskruid is een echte boschplant, hetgeen blijkt uit de groote, 

 breede, vlakke, dunne, onbehaarde bladen en de lange uitloopers in den 

 boschgrond, ook uit den vroegtijdigen bloei. 



Voorkomen in Europa en in Nederland. De plant komt vooral in Noord- 

 en Midden-Europa in bosschen en op beschaduwde plaatsen voor. Zij is 

 bij ons vrij zeldzaam, vooral komt ze op lossen boschgrond, op zandgrond 

 en loss voor. 



Volksnamen. 

 plant gebruikt. 



De namen muskuskruid en muskusplant worden voor deze 



