FAMILIE 107. 



VALERIANACEAK. 



325 



wordt. De bloemen zijn protrandrisch. Eersl steken de helmknopjes er uit 

 en insecten, die er over loopen, krijgen aan hunne pooten en de onderzijde 

 van hun lichaam stuifmeel, dat zij in oudere bloemen, waar de 3 stempels 

 uitsteken, overbrengen. Dan zijn de meeldraden naar buiten gebogen, 

 zoodat spontane zelfbestuiving uitgesloten is. 



Misschien bevruchten de meeldraden in oudere bloemen nog wel eens de 

 stempels in naburige bloemen. 



Er zijn soms ook wel vrouwelijke planten aangetroffen, wier kleinere 

 bloemen dichter opeenstaan. 



Voorkomen in Europa en in Nederland. De plant komt vooral in Midden- 

 en Noord-Europa voor in vochtige bosschen , aan slootkanten en op moeras- 

 sige plaatsen en is bij ons algemeen. De var. is op Zuid-Beveland en bij 

 Ginneken gevonden. 



Volksnaam. In West-Friesland heet de plant duivelsdrek. 



V. excélsa ') Poir. (V. sambucifólia -) Mikan.). Vliervaleriaan (fig. 402). 



Deze plant is dofgroen, glad of behaard. Zij heeft een korten, sterk 

 riekenden wortelstok met lange, boven- of onder- 

 aardsche uitloopers, die eindigen in een roset van 

 bladen met 3-5breede, bijna cirkelronde blaadjes. 

 De stengel is krachtig, gegroefd, niet vertakt, in 

 de knoopen behaard. De bladen zijn gevind met 

 9-11 langvverpig-eironde tot langwerpig-lancet- 

 vormige, diep getand-gezaagde blaadjes. 



De bloemen zijn roodachtig wit, grooter dan bij 

 V. officinalis en staan in een wijde, vrij losse tuil. 

 De schutblaadjes zijn lijn-lancetvormig, vliezig, 

 behaard. De vrucht (fig. 402) is ovaal-elliptisch, 

 onbehaard. Overigens komt deze soort met de 

 vorige overeen. 3-9 dM. 2|- Juni. 



Vooral is bij deze soort opvallend de korte en 

 vroege bloeitijd. 



In den 2 den druk van den Prodromus Florae Batavae wordt het bestaan 

 dezer soort, althans het voorkomen in ons land, in twijfel getrokken. Het 

 schijnt mij toe, dat ik zeer typische exemplaren in handen heb gehad. 

 Toch zou ik met F. Höck overhellen tot de meening, dat zij slechts een 

 variëteit is van V. officinalis, die daarmede door overgangen is verbonden. 



Voorkomen in Europa en in Nederland. De plant komt in Midden- en 

 Noord-Europa in vochtige weiden en aan waterkanten voor en is bij ons 

 vrij algemeen. 



V. dioica ; j L. Kleine valeriaan (fig. 403). 



Deze plant is onbehaard en groen. Zij heeft een schuinen, dunnen, bijna 

 niet riekenden, kruipenden wortelstok, met uitloopers. De stengel is recht- 

 opstaand, armbladig, bijna vierkant, onvertakt, gegroefd, vooral onder de 

 knoopen verspreid kortbehaard. De wortelbladen zijn langwerpig of ellip- 

 tisch, meest gaafrandig, vooral die der niet bloeiende uitspruitsels zijn 

 langgesteeld , eirond, spits. De onderste stengelbladen zijn tegenoverstaand, 

 liérvormig vindeelig, met langwerpig-omgekeerd eironde, getande eindslip, 



Valeriana excelsa 

 Fig. 402. 



J) excelsa = hoog. 



-) sambucifólia = vlierbladig. 



:i ) dioica = tweehuizig. 



