FAMILIE 107. 



VALERIANACEAE. 



327 



nemen de helmknopjes de plaats er van in. In dien tijd is dus kruisbe- 

 stuiving door insecten mogelijk. Tegen het einde van den bloeitijd keert 

 de stijl in den oorspronkelijken stand terug en drukt nu tegen de helm- 

 knopjes, die dan nog stuifmeel bevatten, zoodat nu spontane zelfbestuiving 

 plaats heeft. 



Tabel tot het determineeren der soorten van liet geslacht Valerianella. 



A. Kelkzoom onduidelijk, nauwelijks getand. 



a. Vrucht rondachtig, zijdelings samengedrukt, van voren en van achteren niet een 

 zwakke groef V. olitoria blz. 327. 



b. Vrucht lijnvormig-Iangwerpig, vierkant, van achteren diep gegroefd. 



V. carinata blz. 328. 



B. Kelkzoom duidelijk. 



a. Kelkzoom smaller dan of even breed als de vrucht, scheef afgeknot, 4-5-tandig, de 

 voorste tand grooter, de achterste zeer klein. 



aa. Onvruchtbare hokjes duidelijk zichtbaar, opgeblazen. Vrucht bolvormig-eirond, 



van achteren diep gegroefd V. rimosa blz. 329. 



bb. Onvruchtbare hokjes draadvormig, weinig opvallend. 



aaa. Kelkzoom half zoo breed als de vrucht. Vrucht kegelvormig-eirond, met 



verdiept, langwerpig middenveld. V. Morisonii blz. 329. 



bbb. Kelkzoom even breed als de vrucht. Vrucht eirond met ovaal, wat 

 verdiept middenveld V. erioearpa blz. 330. 



b. Kelkzoom breeder dan de vrucht, bekervormig, in 6-12 aan den top borstelvormige 

 tanden gedeeld. Vrucht eirond. Kelkzoom nauwelijks zoo lang als de vrucht, 

 kaal, in 6 driehoekige, rechtopstaande, in een haakvormige naald eindigende tanden 

 gedeeld V. coronata blz. 330. 



Volksnamen. De naam veldsla wordt het meest gebruikt. In Noord- 

 Overijsel spreekt men van vetsla en vettik, in Waterland van molsla, op 

 Schouwen van vette kousen. 



V. olitoria 1 ) Poll. (Fédia -) olitoria Gmel.). Veldsla (fig. 404). 



Deze plant heeft teere, onduidelijk kantige, vooral beneden behaarde, 

 boven soms door fijne, stijve, rugwaarts staande 

 haren iets ruwe stengels, die naar boven gaffel- jsp.- 



vormig vertakt zijn. De bladen zijn tegenover- 

 staand , de onderste staan in een roset. Zij zijn 

 verspreid behaard, onduidelijk gewimperd, meest 

 gaafrandig, de onderste zijn langwerpig-spatel- 

 vormig, stomp, de bovenste lancetvormig, iets spits, 

 soms iets getand. 



De bloemen zijn lichtblauw en vormen bolronde, 

 dichte hoofdjes, die op dunne stelen staan. Zij 



zijn zeer klein , maar toch nog 2 maal zoo groot als ^^JKsYzlk 



bij V. carinata (ook is de bloemkroon uit een 

 nauwe buis klokvormig en niet als bij V. carinata ' „ , . „ ,. 



v ™ ...... , , , .... , i , , Valerianella olitoria 



trechtervormig). Terwijl tijdens den bloeitijd slechts Fig . 404 . 



de eerste gaffelvormige vertakkingen der bloeiwijze 



flink zijn ontwikkeld, strekken zich daarna de bovenste sterk en gaan wijd 

 uiteenstaan, zoodat nu de plant veel hooger en breeder wordt. De kelk- 

 zoom is onduidelijk 3-tandig. De vrucht (fig. 404) is bijna kaal (los bezet 

 met korte haartjes) , meer breed dan lang (2 1 ._, mM breed , 2 mM lang) , 

 ovaal-afgerond, zijdelings samengedrukt, iets dwars gerimpeld, van voren 



J ) olitoria = als groente te gebruiken. 



-) van fedus: bokje. 



