328 



VALERIANACEAE. 



FAMILIE 107. 



en van achteren met een zwakke groef, aan weerszijden met 2 fijne ribben. 

 Het vruchtbaar hokje is grooter dan de beide ledige samen, de wand is 

 van achteren sponzig verdikt. 7-22 cM. 03 en 0. De tweejarige bloeien 

 in April, Mei, de eenjarige in Juli, Augustus. 



De vorm *. leiocarpa 1 ) Krok. heeft een kale of naar voren zeer fijn 

 behaarde vrucht. Hiertoe behoort ook de gekweekte vorm oleracea -) Schl. 

 De plant is hier grooter en kaler, de bladen zijn getand. 



Biologische bijzonderheid. De plant bevat slijm en is daardoor tegen 

 slakkenvraat beveiligd. 



Voorkomen in Europa en in Nederland. De plant komt in geheel Europa 

 op bouwland, in moestuinen, aan dijken en wegen voor en wordt ook wel 

 gekweekt. Zij is bij ons vrij algemeen vooral op klei en loss, doch ook 



in de duinen. 



Volksnamen. In Friesland en West-Friesland heet de plant vetsla, in 

 Oostelijk-Drente, in Overijsel en den Achterhoek van Gelderland vettik, 

 in Kennemerland vet en vetzaad, bij Amsterdam ezelsooren, in Zuid-Holland 

 akkersla, bij Gorkum vetjes, in Zuid-Holland en in Zeeuwsch-Vlaanderen 

 vette kous, in de laatstgenoemde streek ook wilde veldsla. 



V. carinata 1 ) Loisl. (Fedia carinata Stev.). Gekielde veldsla (fig. 405). 

 Deze plant is bijna onbehaard, met dunne, ruwe, hoekige stengels, die 

 in de jeugd vaak rood zijn aangeloopen. De 

 bovenste bladen zijn lijnvormig-langwerpig, stomp, 

 gaaf of iets getand, de onderste zijn spatelvormig, 

 vaak gewimperd. 



De bloemen zijn lichtblauw en vormen bolronde, 

 dichte hoofdjes. De kelkzoom is onduidelijk, een- 

 tandig. De vrucht (fig. 405) is meest kaal, lijn- 

 vormig-langwerpig, vierkant, van achteren diep 

 gegroefd , van voren met een 

 rib en aan weerszijden met 

 een uitstekenden rand, op de 

 zijvlakten met een rib. Het 

 vruchtbare hokje is evengroot 

 als de beide ledige, die vol- 

 ledig gescheiden zijn, de vruchtwand is niet verdikt. 

 7-15 cM. 00. April, Mei. 



Deze plant is het gemakkelijkst van V. olitoria te 

 onderscheiden door de langwerpige, niet ronde vruchtjes. 



Biologische bijzonderheden. De bloemen worden bij 

 deze plant wel door een galmijt aangestoken (fig. 406) , 

 zij worden dan gevuld, doordat de meeldraden in bloem- 

 bladen veranderen. De eigenlijke kroonbladen worden 

 wel 50 maal zoo groot en veranderen in vleezige lob- 

 ben, die met elkaar tot schijven zijn vergroeid. Door- 

 dat al deze lobben zich terugbuigen . ontstaan er van 

 onderen uithollingen in, waarin de galmijtlarven leven. 



Voorkomen in Europa en in Nederland. De plant komt in Midden- en 



Valerianella carinata 

 Fig. 405. 



Valerianella carinata 

 Fig. 406. 

 I gewone bloeiwijze. 2 

 bloeiwijze met gallen. 



') leiocarpa = gladvruchtig. -) oleracea = als groente te gebruiken. :; ) carinata = gekield. 



