FAMILIE 108. 



— DIPSACAU \l . 



333 



Dipsacus silvester 

 Fig. 411. 



De bloeiwijzen zitten aan de toppen van stengel en takken , de stelen zijn 

 niet verspreide stekels bezet. De omwindselbladen zijn stekelig, lijnvormig, 

 4-15 cM lang, veel langer dan de bloemhoofdjes. 



De bloemen zijn lila, zelden wit en vormen eironde, 

 later langwerpige hoofdjes van 5-8 cM lengte en 

 4 cM breedte. De strooscliubben zijn rechtopstaand 

 of uitgespreid, genaaid, buigzaam, langer dan de 

 bloemen , daardoor krijgt de bloeiwijze een eigen- 

 aardig uiterlijk. Het kelkje is vierhoekig, de kelk 

 is vierhoekig en bekkenvormig. De bloemkroon is 

 trechtervormig, ongelijk en stomp 4-slippig. De 

 vrucht is door den kelk gekroond als een bekken- 

 vormige haarkroon. 9-15 dM. 00. Juli— September. 



Biologische bijzonderheden. De stijfborstelige 

 strooscliubben beletten insecten over de bloeiwijzen 

 te kruipen, zoodat helmknopjes en stijlen niet door 

 de pooten der insecten, doch door de koppen van deze worden aangeraakt. 



De buis der bloemkroon is 9 a 11 mM lang. Eerst steken de meeldraden 

 er uit met opengesprongen helmknopjes, later de eene stijltak (de andere is 

 meest weinig ontwikkeld), zoodat hierdoor kruisbestuiving vrij wel is verzekerd. 



Voorkomen in Europa en in Nederland. De plant komt in Midden- en 

 Zuid-Europa langs dijken, slootkanten en wegen voor, doch is bij ons vrij 

 zeldzaam en komt bijna uitsluitend op rivierklei en op de zeeklei derZuid- 

 Hollandsche en Zeeuwsche eilanden voor. 



Volksnamen. De plant heet op Walcheren kaardedistel en kaardekruid, 

 aldaar en op Zuid-Beveland en in Zeeuwsch-Vlaanderen kanneboender, op 

 Walcheren en in Zeeuwsch-Vlaanderen kannewasschers, in de laatstgenoemde 

 streek ook kannebostel. 



D. fullonum *) L. Weverskaarde (fig. 412). 



Deze plant heeft een krachtigen, hollen, gegroefden, zwak stekeligen stengel. De wortel- 

 bladen zijn langwerpig, aan den rand kaal of borstelig 

 gewimperd, zelden stekelig. De stengelbladen zijn steeds 

 ongedeeld, langwerpig-lancetvormig, bijna of geheel zonder 

 stekels, 2 aan 2 aan de voeten met elkaar vergroeid. 



De omwindselbladen (fig. 412) staan uitgespreid, zijn 

 lijn-lancetvormig, ruw, zonder stekels aan den top, iets 

 naar beneden gebogen, korter dan het hoofdje. De stroo- 

 scliubben zijn bijna evenlang als de bloemen, ruw behaard 

 en loopen plotseling uit in een naar buiten gekromde punt. 



De bloemen zijn lila en staan in ovaal-cylindrische 

 hoofdjes van 4-6 cM lengte en 3 cM breedte. Overigens 

 gelijkt de plant veel op D. silvester. Tot 18 dM. OO. 

 Juli , Augustus. 



Zij is volgens von Schlechtendal een uit D. silvester door 

 de cultuur ontstanen vorm. 



Dipsacus fullonum 

 Fig. 412. 



Voorkomen in Europa en in Nederland. De plant komt 

 in Zuid-Europa voor en wordt bij ons gekweekt, omdat zij 

 voor het kaarden der wol wordt gebruikt en is verwilderd gevonden bij Kerkrade en bij 

 Beek (L.). 



Volksnamen. De naam kaarddistel is het meest algemeen, in Friesland noemt men haar 

 stekels, in de Graafschap Zutphen en in Utrecht weverskaarde, in Zuid-Limburg kammen 

 en kern, in Zeeuwsch-Vlaanderen kanneboender. 



!) fullonum = der volders. 



