350 



COMPOSITAE. 



FAMILIE 109. 



spoedig zij uiteen gaan wijken en onder een hoek van 40° a 50° gaan staan, 

 gaan zij elkaar kruisen , het stuifmeel komt bij de wrijving vrij en valt op 

 het stempelweefsel. Ook raken de stijltakken wel de stempeloppervlakten 

 van naburige bloemen en geven daaraan stuifmeel af. Is dus in het begin 

 alleen kruisbestuiving door insecten mogelijk, zoo volgt daarna spontane 

 zelfbestuiving met zelf- en kruisbestuiving door insecten, terwijl eindelijk 

 kruisbestuiving van naburige bloemen plaats heeft. 



Voorkomen in Europa en in Nederland. De plant komt in geheel Europa 

 aan waterkanten en op moerassige plaatsen op allerlei gronden voor en is 

 bij ons algemeen. Zij is een bekend volksgeneesmiddel tegen malaria. 

 Daartoe worden de bladen als thee getrokken , het aftreksel smaakt bitter. 



Volksnamen. De naam leverkruid wordt in Utrecht, de Duinstreek en op 

 Walcheren gebruikt, in West-Friesland heet zij koninginnekruid, in Zuid- 

 Limburg hommelskruid, op Schouwen en Tholen jeneverbloem en jeneverkruid. 



2. Solidago } ) L. Gulden roede. 



Straalbloemen lintvormig, weinig talrijk (5-10), vrouwelijk, in een rij 

 staand, zoowel als de schijfbloemen meest goudgeel. Omwindselbladen in 

 meer rijen. Algemeene bloembodem met groeven. Vruchten aan weers- 

 zijden versmald. Hoofdjes tamelijk klein. 



Tabel tot het determineeren der soorten van het geslacht Solidago. 



A. Hoofdjes in rechtopstaande, niet naar eene zijde gekeerde trossen. S. Virga aurea blz. 350. 



B. Hoofdjes (vrij wat kleiner) in wijd afstaande, aan den top vaak teruggebogen, naar 

 eene zijde gekeerde trossen, die aan den top van den stengel meest pluimvonnig opeen- 

 gehoopt zijn. Stengel kort behaard. Bladen 3-nervig, langwerpig-lancetvormig tot 

 lancetvormig S. cauailensis blz. 351. 



S. Virga auréa -) L. Gulden roede (fig. 424). 



Deze plant is kaal of iets behaard. Zij heeft een korten wortelstok, 



waaruit een rechtopstaande, naar boven meest 

 vertakte, los bebladerde stengel komt. De wor- 

 telbladen zijn alle in een langen , gevleugelden 

 steel versmald, ovaal, stomp, gezaagd, de 

 onderste stengelbladen zijn gevleugeld gesteeld, 

 langwerpig-elliptisch, spits, gezaagd, de boven- 

 ste zijn bijna zittend, lancetvormig, spits en 

 bijna gaafrandig. 



De hoofdjes staan in bebladerde trossen , die 

 samen een langwerpige pluim met rechte takken 

 vormen. Het omwindsel is omstreeks 6 mM lang, 

 is bijna rolrond-langwerpig, de blaadjes er van 

 liggen dakpansgewijze , zijn lijn-lancetvormig, 

 breed vliezig gerand, stomp. De straalbloemen 

 zijn geel, zelden geelachtig wit, 8-12 in getal, 

 vrouwelijk, langer dan het omwindsel en hebben een haarkroon, die meest 

 iets langer dan de bloemkroonbuis is. De linten dier straalbloemen zijn 

 lijnvormig-langwerpig, langer dan het omwindsel. De schijfbloemen zijn 

 geel, trechter-klokvormig, 5-tandig, 2-slachtig, de bloemkroon is langer 



] ) van het Latijnsche solidare: helen. Waarschijnlijk werd hiermede vroeger een ander 

 geslacht bedoeld. 2) Virga aurea = gouden roede. 



Solidago Virga aurea 

 Fig. 424. 



