378 



COMPOSITAE. 



FAMILIE 109. 



gewimperd, de binnenste zijn smaller, aanliggend, strooschubachtig. Er zijn omstreeks 



12-15, geslachtlooze straalbloemen. De 

 kelkzoom bestaat uit 1-4 priemvormige 

 strooschubachtige blaadjes. De vrucht is 

 vierkant of samengedrukt. 12-24 dM. 2|.. 

 October, November. 



Voorkomen. De plant behoort thuis in 

 Noord-Amerika, doch wordt bij ons soms 

 om de knollen, die als veevoeder gebruikt 

 worden , gekweekt. Zij bloeit zelden bij 

 ons. Bij de meelfabriek te Middelburg is 

 zij aangevoerd waargenomen. 



22. Bidens 'j L. Tandzaad. 



Algemeene bloembodem vlak met 

 afvallende strooschubben. Omvvind- 

 sel in 2 rijen, de blaadjes van beide 

 rijen gelijk of ongelijk, die der 

 binnenste rij vliezig gerand. Kelk- 

 zoom uit 2-6 rijen rugvvaarts ruwe 

 naalden bestaand. Straalbloemen 

 geslachtloos , vaak ontbrekend. 

 Vruchten samengedrukt, langwer- 

 pig-vvigvormig, naar den top ver- 

 breed en afgeknot met 2-6 rug- 

 vvaarts ruwe naalden bezet. 

 Hoofdjes vrij groot of vrij klein. Stengel rechtopstaand, vertakt. Bladen 

 tegenoverstaand. 



Biologische bijzonderheid. De vruchten blijven door de rugwaarts ruwe 

 naalden aan de haren van voorbijloopende dieren 

 hangen en worden zoo verspreid. 



De stijltakken (fig. 467) zijn aan de buitenzijde met 

 vele veegharen bezet, aan de binnenzijde met stem- 

 pelpapillen. De veegharen vegen het stuifmeel uit 

 den cylinder der helmknopjes en daarna gaan de 

 stijltakken uitstaan. 



Volksnamen. In Friesland heet de plant soldaten- 

 een pas opengaande , _ ... c . .... \ir„ t 

 bloem, 2 hetzelfde in een kllOOpetl , in Twente klissen Of klitten, 111 West- 

 oudere bloem met stempel- 

 papillen en veegharen. 



Helianthus tuberosu: 

 F ia. 466. 



Bidens tripartitus 

 Fig. 467. 

 1 stijltakken met de veeg- 

 haren in een pas opengaande 



Friesland en de Duinstreek tandzaad. 



Tabel tot het determineeren der soorten van het geslacht Bidens. 



A. Vrucht tamelijk vlak samengedrukt, naar den voet weinig versmald. Hoofdjes rechtop- 

 staand. Buitenste omwindselbladen kort borstelig gewimperd. Bladen in een kort 

 gevleugelden steel versmald, meest 3-5-deelig. Hoofdjes kort gesteeld. 



B. tripartitus blz. 378. 



B. Vrucht (althans de goed ontwikkelde) in doorsnede ruitvormig, de randstandige drie- 

 hoekig, alle naar den voet sterk versmald, omgekeerd pyramidaal. Bladen zittend, 

 aan den voet iets verbonden, lancetvormig. Hoofdjes knikkend. Buitenste omwindsel- 

 bladen aan den voet gewimperd. Plant geelgroen B. cernuus blz. 379. 



B. tripartitus -i L. Driedeelig tandzaad (fig. 468). 



Deze plant is donkergroen en dof. Zij heeft een wortel, die schuin of 



J ) van het Latijnsche bis: twee en dens: tand, om de vrucht. -) tripartitus = driedeelig. 



