FAMILIE 109. 



COMI'OSITAK. 



379 



Bidens tripartitus 

 Fig. 463. 

 a vrucht. 



recht naar beneden groeit, met vele vezels. Daaruit komt een rechtop- 

 staande, meest donkerroode, sterk vertakte, verspreid kort behaarde Stengel, 

 die meest tegenoverstaande takken draagt, die 

 zelf niet vertakt zijn of eenige meestal alleen 

 hoofdjes dragende zijtakken hebben. De bladen 

 zijn glad, verspreid kort behaard, in een korten 

 gevleugelden steel versmald, meest 3-5-deelig 

 met een grootere, langwerpige, soms vinsple- 

 tige middenslip. Zij zijn grof en stomp gezaagd, 

 de onderste bladen zijn meest niet ingesneden. 

 De hoofdjes zijn rechtopstaand , alleenstaand, 

 kort en vrij dik gesteeld. De buitenste om- 

 windselbladen zijn 5-8 in getal , kort borstel- 

 vormig gewimperd, langer dan het hoofdje, 

 groen, lancetvormig, zij zijn even lang alsof 

 langer dan de binnenste. De laatste zijn 

 omstreeks even hoog als breed , ovaal-lancet- 

 vormig, vliezig, bruin gestreept, stomp. De algemeene bloembodem draagt 

 lijnvormig-langwerpige strooschubben, die gelijken op de binnenste omwind- 

 selbladen, doch smaller en spitser zijn. De bloemen zijn meestal alle buis- 

 vormig, grijs-roodbruin, smal van onderen, dan zich iets buikig verwijdend, 

 met een 5-tandigen zoom. De vrucht is zwak vierzijdig, vlak, recht afge- 

 knot, wigvormig-langwerpig, 5-6 mM lang, voorzien van 2 of 3 naalden. 

 1,5-9 dM. e- Juli— September. 



De variëteit |S. integer 1 ) Koen. heeft ongedeelde, ruitvormige bladen. De 

 forma piimila -) Roth. , ontwikkelt zich op een onbegroeiden bodem, soms 

 ook wel in gaten, waaruit turf is gestoken. De kiemplanten ontwikkelen 

 zich vaak dicht opeen en in het laatste geval lijken het bijna waterplanten. 

 Het zijn dwergexemplaren met ongedeelde bladen, kleinere hoofdjes en een 

 onvertakten stengel. 3-6 cM. 



Voorkomen in Europa en in Nederland. De soort komt op vochtige 

 plaatsen in geheel Europa voor en is bij ons vrij algemeen. De var. is bij 

 Hoevelaken, Beekbergen, Winterswijk, Amersfoort, Soesterveen, Dordrecht, 

 Ernst, Katendrecht en op IJselmonde gevonden. De dwergvorm is van 

 Meppel en Utrecht bekend. 



Volksnamen. De plant heet in Friesland klevers of zilverknoopjes, in 

 Groningen klissen (ook in de Duinstreek), in Oostelijk Drente vorkjes, in 

 Salland stoepeerzen, bij Barneveld stiepstart, in Utrecht boerenwormkruid, 

 in Noord-Limburg reindersknopjes, in Zuid-Limburg mopjeskruid, in het 

 Land van Hulst klitten en knoppen. 



B. cérnuus ; ) L. Knikkend tandzaad (fig. 469). 



Deze plant is geelgroen, vooral naar boven verspreid kort behaard. Zij 

 heeft een vertakten , vezeligen wortel en een groenen , rechtopstaanden , iets 

 gegroefden , iets behaarden, roodachtig aangeloopen stengel, die niet ver- 

 lakt of een weinig rechtopstaand vertakt is. De takken en de bloemstelen 

 ontspringen uit de bladoksels, de stengel eindigt ook met een hoofdje. De 

 bladen zijn zittend, aan den voet iets verbonden, lancetvormig, verwijderd 



') integer = gaaf. 



-) pumila = dwergachtig. 



; ) cernuus = knikkend. 



