380 



COMPOSITAE. — 



FAMILIE 109. 



en vaak grof gezaagd, levendig groen, onbehaard, vaak met een roode 

 middennerf. 

 De hoofdjes zijn alleenstaand , knikkend. Er zijn meest 5-8 buitenste 

 omwindselbladen, die aan den voet gewimperd zijn. 

 Zij zijn lancetvormig met eenige zeer kleine, scherpe 

 borstelige tanden en zijn veel grooter dan de bloemen. 

 Zij zijn ook langer dan de aan den voet duidelijker 

 dan bij de overige soorten versmalde, vliezige, 

 zwart gestreepte, binnenste omwindselbladen (deze 

 zijn verder meer breed dan hoog). De bloemen zijn 

 zeer talrijk, goudgeel. De straalbloemen, 5-10 in 

 getal, zijn eirond, stomp, gaaf of 2-3-tandig, de 

 schijfbloemen zijn in groot aantal aanwezig, trechter- 

 vormig, 5-spletig. De vrucht is omgekeerd eirond- 

 wigvormig, aan den rand rugwaarts stekelig, op de 

 vlakten overlangs iets gewimperd, 5-6 mM lang, 

 aan den top afgeknot, zwartbruin, meest met 4 stekelige naalden. De 

 strooschubben reiken tot aan den top der vruchtstekels. 15-90 cM. 0. 

 Juli — October. 



De variëteit 3. radians ') O. Beek. heeft groote, goudgele straalbloemen. 

 De var. y. minimus '-) D. C. is een dwergvorm , die zelden bloeit en ontstaat 

 als alle vruchtjes van het hoofdje bijeen blijven en samen ontkiemen. Soms 

 zit er een klein bloemhoofdje aan, dat vaak uit slechts weinige omwindsel- 

 bladen bestaat en zeer weinig bloemen. De bladen zijn vaak gaafrandig. 



Voorkomen in Europa en in Nederland. De soort komt in geheel Europa 

 op vochtige plaatsen voor en is bij ons vrij algemeen , vooral ook op voch- 

 tige plaatsen in de duinen. De beide var. zijn bij ons zeldzaam. 



Bidens cernuus 

 Fig. 469. 



23. A'nthemis '■'') L. Roomsche kamille. 



Algemeene bloembodem met vliezige strooschubben. Omwindsel half 

 bolrond, dakpansgewijze liggend. Schijfbloemen geel, 2-slachtig. Straal- 

 bloemen meest vrouwelijk, lintvormig, in een rij liggend. Buis der schijf- 

 bloemen samengedrukt, vaak gevleugeld. Vruchten aan weerszijden gelijk- 

 matig gestreept, aan den top afgeknot. 



Biologische bijzonderheden. Doordat de bloembodem bij Anthemis (ook 

 bij Matricaria) eerst minder gewelfd is dan later, verandert de richting der 

 buisbloemen zoo, dat de stempels der buitenste dan 

 in de richting van het vallende stuifmeel der binnenste 

 komen te liggen en zoo spontane bestuiving van 

 naburige bloemen kan plaats hebben. 



Terwijl de stijlen der vrouwelijke bloemen geen 

 veegharen hebben, is dit wel het geval met de stijl— 





Fis. 470. 



stijitop uit een schijfbioem toppen in de tweeslachtige bloemen (fig. 470). 

 verde^Vijdperk^a^denWoei. Spontane zelfbestuiving is hier mogelijk, doordat 

 het stuifmeel, dat aan de veegharen zit, bij het 

 uitspreiden der stempelvlakten op deze valt. 



Anthemis Cotula en A. arvensis stellen geen bepaalde eisenen aan den 



i') radians = stralend. -) minimus = kleinste. :1 ) van het Grieksche anthêmon: 

 bloem , omdat de hiertoe behoorende soorten meest vele bloemen bezitten. 



