394 



— C0MP0S1TAE. — 



FAMILIE 109. 



Volksnamen. In Friesland , Overijsel en de Graafschap Zutphen heet de 

 plant wormkruid, in Oost-Drente, Overijsel en op Goeree boerenwormkruid, 

 in Salland, Oost-Gelderland en Zuid-Limburg reinevaar, in Salland, de 

 Oost-Veluwe en de Graafschap Zutphen pierekruid, in Salland ook gouden 

 knoopjes, in Twente gingber, in Noord-Limburg reindersknoppen, in Zuid- 

 Limburg kruidwesch en pinksterbloem, in geheel Limburg kroetmès, in 

 Zeeuwsch-Vlaanderen kalfsoogen en knoopjes. 



C. Parthénium l ) Bernh. (Pyréthrum 2 ) Parthénium Sm.). Moederkruid 

 (fig. 492). 



De plant is verspreid kort behaard. Zij heefteen korten, schuinen wortel- 

 stok, waaruit verscheiden rechtopstaande of opstij- 

 gende, vertakte, beneden kale, kantige, gegroefde, 

 sterk bebladerde stengels komen. De bladen zijn 

 groen of iets geelgroen, teer, in omtrek eirond, 

 alle zijn gesteeld, vindeelig met langwerpige of 

 langwerpig-eironde , stompe, vinspletige slippen, 

 langwerpige, vaak ingesneden gezaagde slipjes en 

 naar den top breedere, niet gezaagde middenstreep. 

 De bloemhoofdjes hebben een middellijn van 

 ongeveer 2 cM, zitten op aan den top iets verdikte 

 stelen en zijn tot losse, schermvormige pluimen 

 vereenigd. De omwindselbladen zijn gekield, de 

 chrysanthemum Parthénium buitenste zijn lancetvormig , spits, de binnenste 

 Fig- 492. langwerpig, aan den stompen top vliezig gerand en 



ingescheurd. De witte straalbloemen zijn langwerpig-omgekeerd eirond, 

 stomp, 3-tandig, de schijfbloemen zijn geel. De vrucht is tolvormig, 10-12- 

 kantig, met harspuntjes, zij draagt een korten, 6-tandigen kelkzoom. 3-6 

 dM. 4- J um — September. 

 De plant riekt onaangenaam. 



De variëteit p. discoideum :! ) C. H. Schultz. mist de straalbloemen en 

 bloeit alleen in den Herfst. 



Voorkomen in Europa en in Nederland. De plant komt waarschijnlijk 

 oorspronkelijk alleen in Zuid-Europa voor, doch is door bijna geheel Europa 

 als artsenijgewas gekweekt en ook als sierplant met gevulde bloemen. Bij 

 ons is zij vrij zeldzaam verwilderd gevonden. De var. is bij Nijmegen 

 gevonden. 



Volksnamen. In Salland heet de plant groot meizoentje, in den Achter- 

 hoek van Gelderland dubbele kamillen en Roomsche kamillen, in het 

 Oostelijk deel van Noord-Brabant mater, in het Westelijk deel kamille, op 

 Schouwen kalversoogen , in Zuid-Limburg maotrief. 



C. corymbósum 4 ) L Tuilganzebloem (fig. 493). 



Deze plant heeft een korten wortelstok en een rechtopstaanden, verspreid behaarden, 

 vertakten, gegroefden, naar boven vaak bijna onbebladerden stengel. De bladen zijn iets 

 stijf, van onderen behaard, soms ook van boven, in omtrek langwerpig, de onderste lang- 

 gesteeld, de middelste zittend, aan den voet oorvormig ingesneden, vindeelig met gezaagde 

 middenstreep, alle hebben langwerpige tot lanceivormige, spitse slippen en Iancetvormige, 

 stekelpuntig ingesneden gezaagde slipjes. De bovenste bladen zijn zeer klein. 



i) Parthénium = jonkvrouwkruid. -) van pyrethron, een sterk verhittende, aroma- 



tische plant. 3) discoideum = schijfvormig. ') corymbósum = tuildragend. 



