FAMILIE 109. 



COMPOSITAE. — 



395 



De hoofdjes zijn vrij groot (ongeveer 3-5 cM in middellijn), zij staan in losse, scherm 

 vormige pluimen. De omwindselbladen zijn gekield, bruin gerand, de buitenste zijn lani: 

 werpig, spits, de binnenste omgekeerd eirond, aan den 

 Btompen lop breedvliezlg gerand en Ingescheurd. De straal- 

 bloemen Zijn Wit, haar lint is langer dan het omwiudsel , de 

 schijfbloemen zijn geel. De vrucht is 5-kantig, nauwelijks van 

 harspuntjes voorzien, zij draagt een kelkzoom, die nauwelijks 

 i , van de lengte der vrucht heeft. 3-8 dM. 2J.. Juni, Juli. 



De variëteit ,<'• discoideum 1 ) mist de straalbloemen. 



Voorkomen in Europa en in Nederland. De plant groeit 

 in Midden- en Zuid-Europa in droge bosschen. Bij ons is 

 de soort niet gevonden, doch de var. is een enkele maal 

 aangevoerd waargenomen, n.l. aan den weg van Naarden naar 

 Soestdijk. Het is echter twijfelachtig of de plant goed is 

 gedetermineerd en of het niet een vorm van C. vulgare is, 

 die hier is gevonden. 



• 



Chrysanthemum corymbosum 

 Fig. 493. 



Cótula -) L. 



C. coronopifólia :; ) L Goudknopje (fig. 494). 



Deze plant heeft een liggenden stengel, die slechts weinig bladen draagt. Hij is iets 

 vertakt en draagt aan den top van iederen tak een hoofdje. 

 De bladen zijn lancet-lijnvormig, stengelomvattend , vin- 

 spletig getand of gelobd. 



De hoofdjes zijn vrij klein, langgesteeld . geel. De alge- 

 meene bloembodem is later knobbelig door de vrucht- 

 steeltjes, die blijven staan. Het omwindsel bestaat uit 1-2, 

 zelden 3 rijen van blaadjes, die ongeveer even lang zijn. 

 Meestal is er een rij van buisvormige straalbloemen, die 

 vrouwelijk zijn. 7-15 cM. 0. Juli , Augustus. 



Voorkomen. De plant groeit in Zuid-Afrika en is sedert 

 1739 in Noordwest-Duitschland ingeburgerd, vooral langs 

 de Noordzeekust van Emden tot in Holstein. Zij is bij 

 ons op een paar plaatsen bij Amsterdam gevonden. 



28. Artemisia 4 ) L. Artemisia. 



Hoofdjes klein of zeer klein, meestal tot pluim- 

 vormige aren of trossen vereenigd. Schijfbloemen 

 tweeslachtig, 5-tandig, zelden alle bloemen 2- 

 slachtig. Aanhangsels der helmknopjes drie- 

 hoekig, lancetvormig, spits. 



Alle inlandsche soorten (behalve de struik- 

 achtige A. Abrotanum en de na vruchtrijpheid 

 afstervende A. annua en A. Tournefortiana) 

 blijven over door bebladerde, in het volgend 

 jaar zich verlengende en bloemdragende stammetjes, die eerst nog kort zijn, 

 maar toch reeds soms in het eerste jaar al eenige hoofdjes dragen. 



Biologische bijzonderheden. Evenals de geslachten Iva, Xanthium en 

 Ambrosia zijn ook de Artemisia's windbloemig en vormen zij dus een uit- 



■/ 



Cotula coronopifolia 

 Fig. 494. 



') discoideum = schijfvormig. -) van kotulè: napje, schoteltje, misschien omdat 



de stengelomvattende bladscheede een open ruimte overlaat. ; ) coronopifolia = 



kraaiepootbladig. 4 ) Volgens Plinius naar de koningin Artemisia van Halikarnassos in 



Karié. die voor haar gemaal een beroemd mausoleum liet bouwen of naar de Godin Artemis 

 Eileythyia, om de werking bij vrouwenziekten, volgens nog anderen van het Grieksche 

 artemès: gezond, om de vele geneeskrachtige eigenschappen der soorten van dit geslacht. 



