FAMILIE 109. 



— COMPOS1TAE. 



399 



Artemisia vulgaris 

 FÏ£C. 530. 



die gallen gevormd door verkorte takjes, waaraan de bladen dicht op elkaar 

 gehoopt staan, vereenigd tot een wollige massa. 



Voorkomen in Europa en in Nederland. De plant komt in geheel Europa 

 voor, doch is bij ons zeldzaam. Zij is bijna uitsluitend in Gelderland en 

 Overijsel langs den Rijn en IJsel, verder langs de Waal bij Nijmegen, 

 Heerewaarden, Kuilenburg, Dordrecht, Vianen en Werkendam gevonden. 

 Zij is eindelijk nog op een paar plaatsen om Haarlem, bij Golberdingen, 

 Coevorden, Yalthe, Borger en Delden aangetroffen. 



A. vulgaris 1 L. Bijvoet (tig. 500). 



Deze plant heeft een diep in den bodem dringenden, vertakten, kort 

 geleden wortelstok. Uit het iets verdikte hoofd 

 komen vele rechtopstaande of aan den voet opstij- 

 gende, naar boven kort behaarde, meest donker- 

 roode stengels, die rechtopstaand of iets afstaand 

 pluimvormig vertakt zijn. De bladen hebben een 

 omgerolden rand, zijn van boven groen, kaal, van 

 onderen witviltig, die der korte stammetjes en de 

 onderste stengelbladen zijn gesteeld , aan den voet 

 van den steel geoord, vindeelig met lancetvormige, 

 ingesneden of ongedeelde, stekelpuntige slippen, 

 waarvan de bovenste meest samenvloeien. De 

 middelste en hoogere bladen zijn zittend, aan den 

 voet geoord, met smallere slippen, overigens als 

 de andere, de bovenste, in wier oksels de bloem- 

 hoofdjes staan , zijn ongedeeld en kort. 



De hoofdjes staan in aren of trossen, in alle bovenste bladoksels en 

 vormen zoo een groote, bebladerde, pyramidale pluim. Zij zijn klein, 

 rechtopstaand, eirond-langwerpig, viltig. bijna zittend. De omwindselbladen 

 zijn van buiten viltig, de buitenste zijn lancetvormig, spits, de binnenste 

 langwerpig, stomp, breedvüezig gerand. De bloembodem is glad, kegel- 

 vormig. De randbloemen zijn vrouwelijk, buisvormig, met beneden iets 

 verwijde, boven spits 2-spletige bloemkroon, de schijfbloemen zijn 2-slachtig, 

 buis-klokvormig, 5-tandig. De bloemkronen zijn geel of roodbruin. De 

 vrucht is klein, lancetvormig, samengedrukt, fijn gestreept, grijsbruin, 

 zonder haarkroon. 6-12 dA\. U. Juli— September. 



De variëteit f3. pdllidum "-) Fl. Bat. is bleeker van kleur. 



De variëteit y. coarctdta ) Forsk. heeft dubbel vindeelige bladen met lijn- 

 vormige slippen en opeengedrongen bloemhoofdjes, die een op een afge- 

 broken aar gelijkende bloeiwijze vormen. 



Voorkomen in Europa en in Nederland. De plant komt in geheel Europa 

 voor en is bij ons aan wegen, heggen, in kreupelhout vrij algemeen. De 

 var. jS. is bij Apeldoorn, de var. -,. bij Deventer gevonden. 



Volksnamen. De naam alsem is algemeen voor deze plant, in Twente, 

 Salland en de Graafschap Zutphen heet zij ook Sint-Jansbloem en Sint- 

 Janskruid, ook bijvoet (mede in Groningen), in Noord-Overijsel en de 

 Graafschap Zutphen ook Sint-Janswortel. 



Omtrent de afleiding van den volksnaam : bijvoet het volgende. De plant 



*) vulgaris = gewoon. 



-) pallidum = bleek. 



;i ) coarctata = samengeperst. 



