FAMILIE 109. 



COMI'OSITAI-:. 



405 



Doronicum Pardalianches 

 Fie. 506. 



31. Doronicum ') Trn. 



D. Pardalianches -) L. Voorjaars zonnebloem (fig. 506). 



Deze plant heeft een kruipenden , aan den voel van den stengel knol- 

 vormig aangezwollen wortelstok met uitloopers. Deze laatste zijn dun, 

 sappig, bros en aan den top tot een groenen, 

 sappigen knol aangezwollen , die een bladroset 

 draagt en waaruit soms nog weer een uitlooper 

 ontstaat. De stengel is rechtopstaand , gegroefd, 

 behaard, naar boven klierachtig, enkelvoudig of 

 naar boven vertakt. De bladen staan verspreid , 

 zijn teer, lichtgroen, eirond-spits, getand, de 

 onderste staan in een wortelroset. De wortel- 

 en de onderste stengelbladen zijn langgesteeld , 

 diep hartvormig, de 1 of 2 middelste zitten met 

 een breed geoorden voet, die daar boven zijn 

 meer of minder versmald , de bovenste zijn hart- 

 vormig stengelomvattend. 



De hoofdjes zijn ten slotte langgesteeld, groot, 

 alleenstaand. De algemeene bloembodem is behaard. Het omwindsel is 

 half bolrond of tamelijk vlak en bestaat uit 2 rijen van gelijke blaadjes. 

 Deze zijn lijnvormig, toegespitst genaaid, klierachtig behaard. De bloemen 

 zijn goudgeel. De straalbloemen zijn lintvormig, 3-tandig, staan in een rij 

 en zijn vrouwelijk, de schijfbloemen zijn donkerder van kleur, tweeslachtig, 

 buisvormig. De vruchten zijn langwerpig, gegroefd, ongesnaveld, onge- 

 vleugeld. De randstandige vruchten hebben geen kelkzoom, die der middelste 

 vruchten bestaat uit iets stijve, ruwe haren in verschillende rijen staand. 

 3-9 dM. 2].. Juni. 



De plant bloeit evenals de meeste, die zich sterk door onderaardsche 

 deelen vermenigvuldigen , weinig. Aan den wortelstok vindt men vaak nog 

 den ouden knol, waaruit deze als uitlooper is ontstaan. 



Biologische bijzonderheden. Het stuifmeel wordt tegen regen beschut , 

 doordat de hoofdjes zich dan tijdens den bloeitijd sluiten en ook doordat 

 de stelen der hoofdjes zich dan krommen en de bloeiwijze dus naar beneden 

 is gericht. Na den bloeitijd houden die bewegingen op. 



De stijltakken zijn dicht onder de buitenste punt met een krans van veeg- 

 haren voorzien , terwijl op de binnenvlakte stempelpapillen zitten. Waarvoor 

 die veegharen dienen, is niet duidelijk, daar die top, waar zij zitten, bij 

 het openen der helmknopjes reeds boven de buis, die door deze gevormd 

 wordt, uitsteekt. 



Voorkomen in Europa en in Nederland. De plant is in Zuidwest- en Midden- 

 Europa inheemsen in bosschen en bergstreken. Bij ons is zij waarschijnlijk 

 wel een overblijfsel van vroegere cultuur en wordt verwilderd in bosschen 

 gevonden. Soms is zij 'echter als ingeburgerd. Zij is bij ons vrij zeldzaam. 



Volksnaam. In Kennemerland heet de plant gemskruid. 



i) Misschien samenhangend met een Arabisch woord: doronigi, waarmee de eene of 

 andere vergiftige plant wordt aangeduid, volgens anderen een verbastering van Dorycnium , 

 een geslacht der vlinderbloemigen, waarvan het melksap gebruikt werd om speerpunten te 

 vergiftigen (van dory: speer en knaoo: inwrijven). -) Pardalianches = panterwurgend. 



