FAMILIE 103. — COMPOS1TAE. — 407 



schap Zutphen ook valkruid. De naam wolvcrlei (Duitsch: Wohlverleih) 

 wijst er op, dat zij als geneeskrachtig wordt beschouwd. Het volk heeft 

 daarvan vaak zeer overdreven voorstellingen, want het wendt de plant in 

 streken, waar zij veel voorkomt, aan bij alle mogelijke ziekten. Ook wijst 

 de naam valkruid op hare geneeskracht, want als men erg gevallen was, 

 werd het kruid in bier gekookt, als geneesmiddel aangewend. 



Senécio Tm. Kruis kruid. 



Hoofdjes vrij groot of vrij klein, bij onze inlandsche soorten steeds min 

 of meer pluimvormig gerangschikt, meest scherm-pluimvormig. Hoofdjes 

 steeds uit buisvormige schijfbloemen bestaand en meestal ook een rij lint- 

 vormige, vrouwelijke straalbloemen. Omwindselbladen in 1 rij, vliezig 

 gerand, aan den top, behalve bij S. paluster, min of meer purper of zwart 

 gevlekt. Vaak daaronder nog 1 of meer kleinere omwindselbladen. die soms 

 nog een tweede omwindseltje vormen, soms ook slechts ten getale van 2 

 of 3 aanwezig zijn. Deze zijn ook vaak aan den top donker gevlekt. 



Bloemen (bij onze soorten i geel. de straalbloemen meest wat lichter. 

 Vruchten cylindrisch . geribd, ongesnaveld, alle met een vruchtpluis, dat 

 uit verscheiden rijen haren bestaat en bij de randstandige vruchten vaak 

 spoedig afvalt. 



De soorten van het geslacht Senecio zijn moeilijk te onderscheiden, daar 

 de kenmerken, b.v. die. welke op de straalbloemen betrekking hebben en 

 die steeds nog de beste zijn gebleken . toch ook niet standvastig blijken te zijn. 



Biologische bijzonderheden. In de bloemen hebben de stijltakken een 

 bundeltje veegharen aan den top en zijn van binnen en aan den rand geheel 

 bezet met stempelpapillen. Zij spreiden zich ten slotte bijna horizontaal 

 uit en daardoor komt een van beide juist op het klompje stuifmeel, dat in 

 een hooger gelegen naburige bloem uit het kokertje der helmknopjes is ge- 

 schoven , zoodat daardoor bestuiving uit naburige bloemen plaats heeft, dus 

 geitonogamie. 



Tabel tot het determineeren der soorten van het geslacht Senecio. 



A. Hoofdjes vrij groot, bijna steeds met straalbloemen. zonder buitenomwindsel. Omwind- 

 selbladen aan den top niet gevlekt, spits. Stengel dicht bebladerd. dicht kleverig 

 behaard. Plant na rijpheid der vruchten afstervend. Stengelbladen half stengelomvattend. 

 Vracht kaal met duidelijk uitstekende ribben S. paluster blz. 408. 



B. Hoofdjes met buitenomwindsel. Omwindselbladen aan den top steeds gevlekt. 



a. Bladen bochtig vinspletig tot vindeelig. de onderste gesteeld, de bovenste min of 

 meer met geoorden voet stengelomvattend. 



aa. Plant eenjarig of overwinterend. Omwindsel cylindrisch. Omwindselbladen 

 lijnvormig, spits. Hoofdjes vrij klein. 



aaa. Straalbloemen ontbrekend. Plant kaal of spinnewebachtig wollig. Bladen 

 bochtig vinspletig met naar den voet geleidelijk afnemende slippen. 

 Buitenomwindselbladen circa 10. Omwindselbladen kaal. Vrucht aan- 

 gedrukt behaard 8. vulgaris blz. 409. 



bbb. Lint der straalbloemen kort. meest omgerold (bij S. viscosus niet zelden, 

 bij S. silvaticus zeer zelden bij het begin van den bloeitijd in den zonne- 

 schijn uitgespreid), lichtgeel. 



n. Plant kiierachtig behaard. Buitenste omwindselbladen half zoo lang 

 als het omwindsel. evenals dit kiierachtig dicht behaard. Vrucht 

 ten slotte kaal S. viscosus blz. 410. 



!) van senex: grijsaard, om het spoedig zichtbaar wordende vruchtpluis. Het was eigen- 

 lijk de oude naam voor Erigeron acer. 



