412 



COMPOSITAE. 



FAMILIE 109. 



versmald, overlangs gegroefd en draagt een zilverwitte haarkroon, die 

 even lang is als de bloem. 1,5-9 dM. 0. Juni— Augustus. 



De variëteit ,5. denticuldtus l ) Muller is een dwergvorm , heeft bochtig 

 vinspletige bladen en komt op zeer dorren bodem voor. 



De variëteit y. auriculatus -') W. Meijer is een schaduwvorm. Deze is 

 kaler, heeft breedere bladslippen en duidelijker oortjes. 



Biologische bijzonderheden. De veegharen aan den top der stijltakken 

 buigen zich later met die takken halfcirkelvormig om , waardoor het stuif- 

 meel, dat aan die haren zit, op de nu opengekomen stempelpapillen valt, 

 zoodat als kruisbestuiving is uitgebleven, nu zelfbestuiving plaats heeft. 



Voorkomen in Europa en in Nederland. De plant komt in geheel Europa 

 op beschaduwde plaatsen, in zandige streken, aan wallen en heggen voor 

 en is bij ons vrij algemeen. De var. 3. is op het Loo , bij Valthe en Ber- 

 gen-op-Zoom gevonden. Misschien is ook de var. y. aangetroffen. 



Volksnamen. In Friesland, Oost-Drente en Zuid-Holland gebruikt men 

 voor de plant den naam kruiswortel , in Friesland en op Zuid-Beveland 

 den naam Sint-Janskruid en in Zuid-Limburg den naam spinderik. 



S. erucifólius :; ) L. (S. tenuifólius 4 ) Jacq.). Smalbladkruiskruid (fig. 514). 

 Deze plant heeft een kruipenden wortelstok en een stengel, die recht- 

 opstaand, gestreept, vaak vertakt en naar boven 

 weinig spinnewebachtig wollig is. De bladen zijn 

 dofgroen, van boven onbehaard, zittend, vindeelig, 

 van onderen verspreid-behaard , met iets naar voren 

 gerichte, lijnvormige, aan den voet naar voren 

 geoorde, overigens ongedeelde of vinspletig ge- 

 tande slippen. De onderste dezer zijn klein en 

 ongedeeld , oorvormig. De onderste bladen zijn 

 gesteeld, de overige zittend. 



De bloemhoofdjes vormen een tamelijk gedron- 

 gen, groote schermvormige pluim. Het omwindsel 

 is aan den voet witachtig. De omwindselbladen 

 zijn omgekeerd eirond , toegespitst. Het buiten- 

 omwindsel bestaat uit tal van meest aangedrukte 

 blaadjes, die ongeveer half zoo lang als het om- 

 windsel zijn. De bloemen zijn geel, meest bleeker dan bij S. Jacobaea. 

 De straalbloemen zijn veel in getal en de linten er van zijn aan den top 

 3-tandig. De vruchten zijn behaard, ruw, van een haarkroon voorzien. 

 3-12 dM. 1[. Augustus, September. 



Biologische bijzonderheid. De inrichting der bloem met het oog op de 

 bestuiving is als bij S. Jacobaea. 



Voorkomen in Europa en in Nederland. De plant komt in bijna geheel 

 Europa voor- in kreupelhout, aan dijken en wegen en is bij ons vrij alge- 

 meen. Bij Sandpoort is een vorm zonder straalbloemen gevonden. 



S. Jacobaea ) L. Jakob's kruiskruid (fig. 515). 



Deze plant gelijkt veel op S. erucifólius, maar begint 3-4 weken vroeger 



Senecio erucifólius 

 Fig. 514. 



!) denticulatus = fijn getand. -) auriculatus = van oortjes voorzien. 



:i ) erucifólius = raketbladig. ') tenuifólius = teerbladig. ■"') Jacobaea = 



Jakobskruid. Deze soort zou zoo heeten, omdat zij omstreeks St. Jacobus. 25 Juli, begint 

 te bloeien, hetgeen echter bij ons niet uitkomt. 



