418 



COMPOSITAE. — 



FAMILIE 109. 



35. Xeranthemum l ) Trn. 



X. annuum -) L. Papierbloem (fig. 523). 



Deze plant heeft een penwortel en een rechtopstaanden, aan den voet vertakten, dun 

 zijdeachtig viltigen stengel. De bladen zijn van boven dun zijdeachtig viltig, zittend, lijn- 



lancetvormig, stekelpuntig, gaafrandig, van onderen wit- 

 viltig. 



De hoofdjes zijn alleenstaand, vrij groot, langgesteeld, 

 veelbloemig. De omwindselbladen zijn kaal, de buitenste 

 zijn bruinachtig wit, eirond, stomp, de binnenste roserood 

 of lilakleurig, langwerpis-lancetvormig, spits, stralend, 

 dubbel zoo lang als de bloemen. De algemeene bloem- 

 bodem is met strooschubben bezet. De bloemen zijn alle 

 van dezelfde kleur als de stralen van het omwindsel. De 

 schijfbloemen zijn 5-tandig, aan den voet sterk verwijd, 

 tweeslachtig, de straalbloemen zijn in gering aantal aan- 

 wezig, 2-lippig, 5-tandig, vrouwelijk, doch meest onvrucht- 

 baar. De kelkzoom bestaat uit 5 schubben en is evenlang 

 als de vrucht. Deze is eirond-langwerpig of langwerpig, 

 ongevleugeld, samengedrukt, zacht behaard. 3-6 dA1. 

 Juni , Juli. 



Voorkomen in Europa en in Nederland. De plant groeit 

 in het wild in Zuid-Oost-Europa en wordt bij ons als sier- 

 plant gekweekt. Zij is bij Venlo verwilderd gevonden. 



36 Carlïiia ) Trn. 



C. vulgaris ») L D r i e d i s t e l (fig. 524). 

 Deze plant heefteen rechtopstaanden, spinne- 



webachtig behaar- 



v' 



Xeranthemum annuum 

 Fig. 523. 



den , gegroefden 

 stengel, die naar 



boven meest 

 scherm-pluimvor- 

 mig vertakt is. De bladen zijn lancetvormig, 

 vrij stijf, stekelig getand, van boven groen, 

 van onderen meest spinnewebachtig viltig, de 

 stengelbladen staan sterk uitgespreid, zijn 

 soms samengevouwen en omvatten half den 

 stengel. 



De hoofdjes zijn vrij groot (tot 4 cM in 

 middellijn), veelbloemig en staan gewoonlijk in 

 vrij groot aantal aan de plant (zie boven). 

 De buitenste omwindselbladen zijn hard steke- 

 lig getand, afstaand, korter dan de binnenste, 

 lijn-lancetvormige (in het breedste deel 1 mM), 

 die tot het midden borstelig gewimperd, stroo- 

 geel zijn en evenals de buitenste bloemen een 

 krans vormen. De algemeene bloembodem is 

 met franjeachtige, stijve borstels bezet. De 

 bloemen zijn alle gelijk van vorm, 2-slachtig. 

 De helmknopjes hebben lancetvormige, spitse, 

 iets gebaarde aanhangsels. De kelkzoom is 



Carlina vulgaris 

 Fig. 524. 

 a bloempje, b omwindselblaadjes, 



c vruclitje. 



') van het Grieksche xeros: droog en anthemon: bloem, naar de bijzondere natuur van 

 het omwindsel. -') annuum = eenjarig. :; ) eigenlijk Carolina, naar Karel den Grooten 

 (zie de sage in verband daarmede). ') vulgaris = gewoon. 



