FAMILIE 109. — COMPOSITAE. — 419 



evenlang als de vrucht en bestaat uit 10, in 3-5 borstels uitloopende, 

 schubben. De vruchten zijn langwerpig-cylindrisch , behaard. 1,5-4,5 dM. 

 OO en ©. Juli— September. 



De plant blijft ook, als zij verdroogd is, door hare stijfheid tot het vol- 

 gend jaar kenbaar. De binnenste omwindselbladen spreiden zich even als 

 bij alle dergelijke planten in het zonlicht en in de warmte uit en sluiten 

 zich weer in een vochtige omgeving. 



Biologische bijzonderheden. De buisvormige schijfbloemen zijn omgeven 

 door een krans van omwindselbladen , die den indruk van lintvormige 

 bloemen maken en de bloeiwijze meer doen opvallen. Die krans sluit zich 

 ook bij regen en des nachts over de schijfbloemen en vormt een beschuttend 

 dek voor het stuifmeel dier bloemen. Eerst zijn die omwindselschubben nog 

 kort en beschermen alleen de buitenste schijfbloemen , die het eerst zijn ont- 

 loken en waar dus het stuifmeel beschutting noodig heeft. Geleidelijk 

 groeien zij in de lengte en beschermen ook de dan geopende middelste 

 bloemen. Ook bewerken zij door dit periodiek sluiten en openen, dat de 

 stempels van oudere bloemen in aanraking komen met het stuifmeel der 

 naast liggende jongere en bewerken zoo bestuiving in het hoofdje. 



Het sluiten der hoofdjes van den driedistel wordt door het volk veelal 

 als een regenvoorspelling beschouwd. Gewoonlijk zijn het echter al de 

 windstooten, die vaak aan regen voorafgaan, die het bewerken. 



De stekels aan de bladen beschutten de plant tegen het opvreten door 

 weidende dieren, de stekels van het omwindsel beletten opkruipende diertjes 

 om de bloemen te bereiken. 



Sage in verband met den driedistel. Volgens de sage zou Karel de Groote 

 zeer ontdaan zijn geweest door het groote aantal sterfgevallen in zijn leger, 

 dat door een pestachtige ziekte was veroorzaakt. In den droom zou hij 

 toen een engel gezien hebben, die hem uitnoodigde, op te letten, in welke 

 richting een pijl, die hij schoot, wegvloog. De plant waarop n.1. deze pijl 

 neerkwam, zou een geneesmiddel tegen de gevreesde ziekte zijn. De pijl 

 bleek neer te komen op Carlina acaulis en werkelijk behoedde deze plant 

 hem voor verdere verliezen. 



Voorkomen in Europa en in Nederland. De plant komt in geheel Europa 

 op onbebouwden zandgrond voor. Bij ons komt zij vooral in de duinen 

 voor en is daar algemeen. Verder is zij in Zeeland nog al op zeeklei 

 gevonden en verder eenige op zandgrond en op loss. 



Volksnamen. De naam driedistel wordt in de Duinstreek en in West- 

 Friesland gebruikt, op Walcheren noemt men haar gouden distel en papieren 

 blommetjes. 



37. Lappa 1 ) Trn. Klis. 



Bloemen tweeslachtig. Omwindsel bolrond. Omwindselbladen meest in 

 een lange (geelachtige) naar binnen haakvormige punt uitloopend. Helm- 

 draden ruw, kaal. Staarten der helmknopjes ongedeeld. Vrucht langwerpig- 

 omgekeerd eirond, overlangs gestreept, iets rimpelig, gevlekt, kaal. Alge- 

 meene bloembodem met strooschubben bezet. Haarkroon uit verscheiden 



') van het Grieksche lambanoo: grijpen, hetgeen slaat op de haakvormige stekels der 

 omwindselbladen. 



27* 



