422 



COMPOSITAE. 



FAMILIE 109. 



L tomentósa 1 ; Lmk. (Arctium tomentósum Mill.). Donzige klis (fig. 528). 



Deze plant gelijkt veel op L. minor, doch zij heeft veelal een korteren 

 stengel, vrij kleine hoofdjes, die echter iets grooter 

 dan bij L. minor zijn en vrij langgesteeld. Zij staan 

 in een minder lossen, schermvormigen tros dan bij 

 L. major en zijn dicht spinnewebachtig viltig. De 

 omwindselbladen zijn korter dan de bloemen , 

 tamelijk dicht gewimperd flauw getand, aan den 

 top purperkleurig, althans de binnenste. De bloem- 

 kronen zijn weder purperkleurig, de buis is iets 

 langer dan de veelal 8-spletige zoom. De vrucht 

 is flauw dwars gerimpeld, 6-7 mM lang met een 

 haarkroon, die half zoo lang als deze is. 5-10 dM. 

 O©. Juli — September. 



Voorkomen in Europa en in Nederland. De 

 plant komt in bijna geheel Europa voor aan kanten 

 van wegen en op onbebouwde plaatsen. Zij is bij ons zeldzaam. 



Lappa tomentósa 

 Fig. 528. 



38. Carduus-) L. Distel. 



Bloemen meest tweeslachtig. Helmdraden ruw. Helmknopjes zonder 

 staart, doch met lijn-priemvormige aanhangsels. Vrucht niet geribd. Haren 

 der haarkroon flauw getand, aan den voet tot een ring verbonden, met 

 dezen afvallend. 



Stengel door de afloopende bladen meest stekelig getand gevleugeld. 

 Bladen stekelig gewimperd, de bladslippen in langere en krachtiger stekels 

 uitloopend. 



Het geslacht Carduus verschilt van Cirsium , doordat de haren der haar- 

 kroon wel ruw en getand zijn, doch nooit vedervormig. 



Biologische bijzonderheden. De planten zijn door de stekelbekleeding 

 goed beschut tegen het opvreten door dieren. 



De stijltakken zijn alleen aan den voet voorzien van een ring van veegharen. 



Evenals ook bij Cirsium het geval is, laat hier het geheele vruchtpluis 

 los, zoo spoedig de vrucht met een schok ergens tegen aan vliegt. 



Tabel tot het determineeren der soorten van het geslacht Carduus. 



A. Hoofdjes langwerpig, bijna cylindrisch , talrijk, dicht opeen, de zijdelingsche zittend. 

 Bladen afloopend, van onderen witwollig, bochtig of vinspletig met eirond-driehoekige, 

 doornige slippen C. tenuiflorus blz. 423. 



B. Hoofdjes eirond of bolrond. 



a. Middelste omwindselbladen boven den eironden voet versmald , in een lancet- 

 priemvormige, stekende, teruggebogen afstaande punt uitloopend. Schijf op het 

 vruchtbeginsel met een laag, vijfkantig honigkliertje. Bladen diep vinspletig, stijf, 

 tamelijk langstekelig. Hoofdjes alleenstaand op vrij lange, ongevleugelde stelen. 



C. nutans blz. 423. 



b. Omwindselbladen rechtop- of boogvormig afstaand. Schijf op het vruchtbeginsel 

 met een kegelvormige, niet kantige verhevenheid (honigkliertje). 



aa. Stengel en takken in den onbebladerden steel van het hoofdje overgaand. 

 Bladen van onderen spinnewebachtig wollig, alle afloopend. Top der omwind- 

 selbladen rugwaarts gekromd C. taamalosus blz. 424. 



bb. Stengel en takken tot aan de hoofdjes bebladerd en gevleugeld, onder de 

 meest kleine hoofdjes witviltig. Bladen en vleugels gedoomd. Omwindsel 

 kaal of spinnewebachtig behaard. 



>) tomentosa(-um) = viltig. -) van carère: kaarden, om de stekels der plant. 



