FAMILIE 109. 



— COMI'OSITAE. — 



427 



Biologische bijzonderheid. De op bezoek komende insecten moeten hier, 

 om bij den honig te komen, een langere slurf hebben dan bij C. arvense. 

 Het zijn vooral bijensoorten met lange slurven. 



Voorkomen in Europa en in Nederland. De soort komt in geheel Europa 

 aan wegkanten, op onbebouwde plaatsen en in weiden voor en is bij ons 

 algemeen. De var. is tusschen Utrecht en Bunnik gevonden. 



Volksnamen. In Friesland heet de plant blauwe stekel, breedbol, speer- 

 stekel en breedkopstekel, in Groningen doornstiekel , op Texel breedkop, 

 op Overflakkee ossenstekel , in Zeeuwsch-Vlaanderen paardestekel. 



C erióphorum ') Scop. Wollige vèderdistel (fig. 535). 



Deze plant is stijf stekelig. De stengel is krachtig, rechtopstaand, vertakt, wollig behaard, 

 niet gevleugeld, roodachtig aangeloopen. De bladen zijn vin- 

 deelig met meest tot aan den voet 2-spletige slippen en lijn- 

 lancetvormige slipjes. Zoowel de slippen als de slipjes Ioopen 

 in stekels uit. De bladen zijn verder stijf, van onderen wit- 

 of grijsviltig, met sterk omgerolden rand, zij zijn van boven 

 met kleine stekels bedekt. De stengelbladen zijn met hart- 

 vormigen voet stengelomvattend , niet afloopend. 



De hoofdjes zijn bolrond, meest alleenstaand, groot (4-5 

 cM in middellijn), zij zijn niet omhuld of aan den voet zitten 

 kleine schutbladen. Het omwindsel is bolrond, meest dicht 

 spinnewebachtig. De omwindselbladen zijn lancetvormig en 

 eindigen in een lijnvormige, afstaande, naar boven meest 

 weer verwijde (vaak spatelvormige), daarboven zachtstekelige 

 punt (fig. 535). De bloemkroon is violet-purper, evenals meest 

 de aanhangsels van de omwindselbladen, welke er niet boven 

 uitsteken. De randbloemen zijn tweeslachtig, de schijfbloemen 

 meest onvruchtbaar. De vruchten zijn zwart gevlekt. 6-12 

 dM. OO. Juli, Augustus. 



De bloemen rieken aangenaam naar vanille en worden dan ook gaarne door bijen bezocht. 



Voorkomen in Europa en in Nederland. De plant komt in Midden- en Zuid-Europa op 

 onbebouwde plaatsen en aan kanten van wegen voor. Zij is bij ons op Zuid-Beveland en 

 misschien bij Katwijk gevonden. 



C. acaule-) Scop. (Carduus acaulis L.). Aardvederdistel (fig. 536). 



Deze plant is dicht en vrij stijf stekelig. Zij heeft een korten, dikken, 

 vertikalen wortelstok met lange, dikke wortels. 

 De stengel ontbreekt meest, doch de 1, zelden 

 2-4 hoofdjes zitten op den grond, te midden 

 der bladen. De bladen zijn meest alleen 

 wortelstandig, staan in een roset, zijn vin- 

 spletig tot vindeelig met half cirkelronde tot 

 eironde, meest 3-lobbige slippen, die aan den 

 rand sterk gestekeld zijn. Zij zijn stijf, van 

 boven kaal, van onderen kort behaard. 



De hoofdjes zijn vaak aan den voet door 

 lancetvormige schutbladen omhuld en zitten 

 of staan op kort behaarde stelen. Het omwind- 

 sel is eirond en bestaat uit kale, aanliggende 

 omwindselbladen. De buitenste zijn eirond, 

 stekelig, boven met een zwakke gekielde nerf, 

 de binnenste zijn lijn-lancetvormig, gekleurd. 



Cirsium erióphorum 

 Fig. 535. 



Cirsium acaule 

 Fig. 536. 



De buis der bloemkroon is 



l ) erióphorum = woldragend. 



-) acaule = stengelloos. 



