FAMILIE 109. 



— COMPOS1TAE. 



431 



; hb 



De hoofdjes zijn alleenstaand, eindelings, groot ( |11L 't minstens 3 cM 

 middellijn). Het omwindsel is bolrond , aan den voet ingedrukt. De buitenste 

 omwindselbladen zijn lederachtig, eirond en loopen 

 in een bladachtig, stekelig getand, afstaand aan- 

 hangsel uit, de binnenste zijn aanliggend, gaafrandig. 

 De algemeene bloembodem is vleezig. De bloemen 

 zijn purper, alle tweeslachtig. De helmdraden zijn 

 ruw, de helmknopjes hebben geen staartvormige aan- 

 hangsels. De vruchten zijn groot, omgekeerd eirond, 

 samengedrukt , niet geribd, meer dan 4 mM lang, 

 glimmend bruin met heldere vlekken. Zij hebben een 

 getande, nauwelijks gevinde haarkroon, de door de 

 vergroeiing er van aan den voet gevormde ring, die 

 er tegelijk mee afvalt , draagt boven zeer korte , gladde , 

 samenneigende haren. 6-15 dM. ©. Juli, Augustus. 



Biologische bijzonderheid. Aan den top van den 

 stijl zit een ring van veegharen, ook aan de buiten- 

 zijde der stijltakken zitten korte haren. 



Voorkomen in Europa en in Nederland. De plant behoort thuis in Zuid- 

 Europa en komt bij ons alleen als sierplant voor. Zij is zeldzaam verwil- 

 derd gevonden. 



Legende in verband met de Mariadistel. Van deze plant wordt verhaald, 

 dat, toen Maria op haar vlucht naar Egypte haar zoon midden in de woestijn 

 te drinken gaf, een druppel melk op een distel viel en dat sedert dien tijd 

 deze distel gevlekte bladen heeft. 



Volksnamen. In Friesland heet de plant stekel, in Humsterland Moeder 

 Mariadistel, in Oost-Drente, op Voorne, Beijerland en Overflakkee distel, 

 in Noord-Overijsel, de Graafschap Zutphen en in de Duinstreek melkdistel, 

 in de Graafschap Zutphen, Utrecht, Waterland, Zuid-Limburg en op Zuid- 

 Beveland Mariadistel en bij Aalsmeer bonte distel. 



Silybum Marianum 

 Fig. 541. 



■41. Cnipïna) D. C. 



C vulgaris -) Pers. C r u p i n a (fig. 542). 



Deze plant heeft een rechtopstaanden , vorksgevvijs vertakten stengel met rechtopstaande, 

 onbehaarde, slanke takken. De bladen zijn ruw, de wortel- 

 bladen langwerpig, getand, aan den voet versmald, ongedeeld, 

 de stengelbladen vindeelig met lijnvormige, vaak getande 

 slippen. 



De hoofdjes zijn vrij klein, smal langwerpig, aan den voet 

 versmald , 3-5-bloemig. De omwindselbladen zijn bleek vliezig, 

 smal wit gerand, de buitenste zijn kort driehoekig, de bin- 

 nenste verlengd-lancetvormig, gestreept. De bloembodem is 

 met lijnvormige strooschubben bezet. De bloempjes zijn pur- 

 per, weinig langer dan het omwindsel. De vruchten (fig. 542) 

 zijn groot, circa 4' 2 mM lang, tolvormig, aan den voet met 

 een ringvormige lijst, korter dan de dubbele haarkroon, waar- 

 van de buitenste rij haren zwart- of rosbruin is, terwijl de 

 binnenste uit 10 driehoekige schubben bestaat. 2-5 dM. O. 

 Mei— Juli. 



Biologische bijzonderheid. De haarkroon aan de vrucht 

 veroorzaakt, doordat de haren uit elkaar en naar elkaar gaan 

 (bij droog en vochtig weer) een beweging, die met kruipen is te vergelijken. 



Crupina vulgaris 

 Fig. 542. 



Daar deze 



•) afleiding onbekend. 



-) vulgaris = gewoon. 



