436 



COMPOSITAE. — 



FAMILIE 109. 



lang als de breedte van het middenveld. De bloemen zijn meest alle 

 2-slachtig, even groot, dus de hoofdjes niet stralend. De bloemkroon is 

 lichtpurper. De vruchten zijn wit met lichtgrijze strepen, zij zijn bijna alle 

 gekroond door een zeer kleine haarkroon, die ' 3 maal zoo lang is als de 

 vrucht. 3-10 dM. 2J.. Juli— Herfst. 



Voorkomen in Europa en in Nederland. De plant komt in West- en 

 Zuid-Europa in boschachtige, heuvelachtige streken en langs wegen voor. 

 Zij is bij ons vrij algemeen en wordt het meest op zeeklei in Zeeland, in 

 de duinen bij den Hoek van Holland en in Overijsel gevonden. Op loss 

 is zij niet aangetroffen en bijna niet in de provinciën Friesland, Groningen 

 en Noord-Brabant. 



Volksnamen. In Limburg spreekt men van wambuisknoopen , op Zuid- 

 Beveland van kaarnoffel. 



Hier zij 



vermeld C. amara 1 ) L. (flg. 548), die gevonden zou zijn in het Heemskerkerduin 

 (waarschijnlijk is de gevonden plant echter een vorm van 

 C. Jacea). Daar het echter niet onmogelijk is, dat de plant 

 hier zou worden aangetroffen, aangezien zij aan den linker- 

 oever van den Rijn in Midden-Duitschland vrij algemeen 

 schijnt voor te komen, volge hier de beschrijving. 



De plant is kort behaard, witachtig. De takken van den 

 stengel zijn dun, uitgespreid of meer opgericht. De bladen 

 zijn smal, de bovenste lijn- of lijn-lancetvormig, de bloem- 

 hoofdjes dragende schutbladen korter dan het omwindsel. 



De hoofdjes zijn kleiner dan bij C. Jacea, zij hebben een 

 bijna bolrond omwindsel , waarvan de blaadjes verborgen zijn 

 onder de vliezige, uitgeholde, bleeke, witte of lichtbruine, gave 

 of ingescheurde aanhangsels (fig. 548). De bloemen zijn 

 purper, de buitenste stralend. De vrucht is aan den top 

 naakt. 3-6 dM. ^. (uni— October. 



Centaurea amara 

 Fig. 548. 



C. pseudo-phrygia-) C A. Meijer. Boschcentaurie. 

 Bij deze soort is de stengel rechtopstaand, niet vertakt of 

 naar boven scherm-pluimvormig vertakt, beneden vaak rood, kort ruw behaard. De bladen 

 zijn vrij stijf of zachter, kort ruw behaard, langwerpig, spits, iets getand, de onderste zijn 

 in een langen steel versmald, de hoogere half stengelomvattend. 



De hoofdjes zijn meest vrij groot, alleenstaand of in schermvormige pluimen, die uit 

 weinig hoofdjes bestaan. Het omwindsel is bijna bolrond. De aanhangsels der omwindsel- 

 bladen staan in een wijden boog naar buiten gekromd, zijn lijn-lancetvormig, met borstel- 

 vormige, iets getande, bruine, zeldzamer zwarte franje, de onderste staan verder uiteen, 

 de hoogere dichter opeen en bedekken de omwindselblaadjes. De aanhangsels van de 



binnenste rij zijn franjeachtig gespleten en worden geheel 

 bedekt door die der volgende rij. De bloemen zijn licht- 

 purper, zelden wit. De haarkroon is ' :i maal zoo lang als de 

 vrucht. 6-12 dM. aj.. Juli— September. 

 De variëteit /?. capitata :] ) mist de straalbloemen. 

 Voorkomen in Europa en in Nederland. De plant komt in 

 Midden-Europa in bosschen en weiden voor. Bij ons is alleen 

 de var. bij Arnhem gevonden. 



C. montana') L. Bergcentaurie (fig. 549). 



Deze plant heeft een vertikalen wortelstok en een groenen, 

 spinnewebachtig behaarden, rechtopstaanden stengel, die 

 meest onvertakt is, een hoofdje draagt en meest breed ge- 

 vleugeld is door de afloopende bladen. Deze zijn ook spinne- 

 webachtig behaard. De wortelbladen zijn langwerpig met 

 versmalden voet, de stengelbladen langwerpig-lancetvormig, 



Centaurea montana 

 Fig. 549. 



i) amara = bitter. 2) pseudo-phrygia = schijn-Phrygisch. 



vormend. 4 ) montana = berg. 



:; ) capitata = kop- 



