FAMILIE 109. 



COMPOSITAE. - 



437 



gaafrandig of verwijderd getand, afloopend, de onderste zijn soms bochtig. Het omwindsel 

 (fig. 549) is eirond en bestaat uit aan den rand zwarte, franjeachtig gezaagde blaadjes, 

 waarvan de zaagtanden omstreeks evenlang als of korter zijn dan de vliezige rand. De 

 straalbloemen zijn groot, blauw, met 5 lijnvormige, spitse slippen, geslachtloos, de schijf- 

 bloemen zijn violet, klokvormig, 5-Spletig, tweeslachtig. De vruchtjes zijn ongeveer 6 mM 

 lang, ovaal, met een witachtige haarkroon, die ongeveer ' .-, van de lengte der vruchtjes 

 heeft. 3-6 dM. ^.. Mei— September. 



Voorkomen in Europa en in Nederland. De plant komt op rotsen en in bergbosschen in 

 Midden-Europa voor. Bij ons komt zij wel als sierplant in tuinen voor en zal waarschijnlijk 

 op de vindplaatsen wel verwilderd zijn (tusschen Olst en Diepenveen, Rotterdam). 



C. Cyanus 1 ) L. Korenbloem (fig. 550). 



Deze soort heeft een draadvormigen wortel en een rechtopstaanden , 

 vertakten stengel met lange, afstaande takken. De 

 bladen zijn niet afloopend, lijn-lancetvormig, spits, 

 de onderste zijn soms 3-deelig of aan den voet 

 getand , soms ook geheel getand , de bovenste zijn 

 gaafrandig. 



De bloemhoofdjes zitten aan den top van den 

 stengel en der takken, zij staan alleen en zijn vrij 

 klein. Het omwindsel is eirond. De vliezige rand 

 der omwindselblaadjes (fig. 550) is franjeachtig 

 ingesneden, bruin of witachtig. De bloembodem 

 is met borstelige strooschubben bezet. De rand- 

 bloemen zijn blauw, zelden rosé tot donkerpurper 

 of wit, trechtervormig, onregelmatig 5-9-spletig, 

 stralend, geslachtloos, de schijfbloemen zijn violet, 

 2-slachtig, buis-, doch boven klokvormig met 5-tandigen zoom. De vrucht 

 (fig. 550) is langwerpig-elliptisch , rossig en draagt een haarkroon even 

 lang als de vrucht. 3-6 dM. 0. (Mei), Juni— Augustus, enkel tot October. 



Biologische bijzonderheden. De straalbloemen zijn geslachtloos en dienen 

 alleen om de bloeiwijze meer te doen opvallen, zij maken, dat de bloei- 

 wijze, die anders slechts 2 cM middellijn zou hebben en weinig opvallend 

 gekleurd zou zijn, nu tot 5 cM groot wordt en sterk opvalt. De buitenste 

 bloemen doen dus hier voor de geheele bloeiwijze den dienst, dien de 

 bloemkroon in een gewone bloem doet. 



Alleen in de schijfbloemen wordt in den voet der nauwe kroonbuizen 

 honig afgescheiden. De helmknopjes hebben , evenals bij alle andere soorten, 

 klepvormige aanhangsels, die eerst boven samenneigen en den cylinder van 

 helmknopjes afsluiten. De stijl draagt onder de korte stijltakken een ring 

 van veegharen. 



Laat men de bloemen, zonder ze aan te raken, staan, dan openen zich 

 de kleppen en er komt iets stuifmeel uit. Raakt men echter de helmdraden 

 met een naald aan, dan trekt zich de cylinder der helmknopjes zeer snel 

 2-3 mM en dan langzamer 5-6 mM neer en er komt heel wat stuifmeel 

 boven op te liggen (zie bij Onopordon). 



Het omwindsel blijft door de verdroogde bloemen geheel gesloten tot de 

 vruchten rijp zijn en als er dan droog weer komt, opent het zich om de 

 vruchten vrij te laten. 



Voorkomen in Europa en in Nederland. De plant komt in geheel Europa 



Centaurea Cyanus 

 Fig. 550. 



!) Cyanus = hemelsblauw. 



