438 



COMPOSITAE. 



FAMILIE 109. 



tusschen het koren en op bouwland voor. Zij is bij ons algemeen , vooral 

 op zand- en lössgrond. 



Volksnamen. De namen korenbloem, roggebloem en blauwbloem zijn 

 het meest algemeen. In Groningen noemt men haar blauw kwastje, in 

 Noord-Overijsel spokebloem en blauwe roggebloem, in Twente, Salland en 

 de Graafschap Zutphen tremse, in Zuid-Limburg ijzerbloem, ijzerkruid, 

 pinksterbloem en keizerbloem (uit Duitschland overgenomen), op Voorne en 

 Beijerland blauwe pluimen en steekneuzen. 



C. Scabiósa ' L. G r o o tb 1 o e m - c e n ta u r i e (fig. 551). 

 Bij deze plant is een schuine of horizontale wortelstok, waaruit 1 of meer 

 rechtopstaande, vertakte, kantige, fijn behaarde of 

 onbehaarde stengels komen, die meest wat purper- 

 rood zijn. De bladen zijn gewimperd ruw, kort 

 behaard, min of meer spinnewebachtig, de onderste 

 zijn gesteeld, bijna liervormig vindeelig of alleen 

 ingesneden, de hoogere zijn zittend, bijna liervor- 

 mig afgebroken vindeelig of tot dubbel vindeelig 

 met lancetvormige slippen. 



De hoofdjes staan alleen aan den top van den 

 stengel en der takken en zijn vrij groot. Het om- 

 windsel is bolrond, min of meer wollig. De blaadjes 

 (fig. 551) er van zijn nauwelijks of zwak generfd 

 met zwarten , bijna kraakbeenachtig vliezigen rand, 

 die de binnen gelegen blaadjes niet bedekt. De 

 bloemkroon is vuilpurper, zelden wit. De buitenste bloemen zijn stralend, 

 5-spletig, met lijnvormige slippen, geslachtloos, de binnenste zijn ook diep 

 5-spletig, tweeslachtig. De vrucht is borstelig en draagt een evenlange 

 haarkroon. 3-12 dM. 2}- J uli > Augustus, soms tot October. 



Voorkomen in Europa en in Nederland. De plant komt in bijna geheel 

 Europa voor op droge, grazige plaatsen, langs wegen. Zij is bij ons op 

 eenige plaatsen bij Deventer en Zutphen en verder bij Nijmegen, Lobith, 



Asten, Oudenbosch, Venlo en Rotterdam gevonden. 

 Op het loss in Zuid-Limburg is zij vrij algemeen. 



C. rhenana') Bor. (C. paniculata 3 ) Jacq., C. maculósa i) 

 Aut.). Rijnsche centaurie (fig. 552). 



Deze plant is grijs behaard. Zij heeft een rechtopstaan- 

 den, pluimvormig vertakten stengel. De wortelbladen zijn 

 dubbel vindeelig met lijn-lancetvormige slippen, de stengel- 

 bladen echter vindeelig met lijnvormige, aan den rand naar 

 beneden omgerolde slippen. 



De hoofdjes vormen samen eenigszins een pluim en zijn 



klein. Het omwindsel is rondachtig-eirond en bestaat uit 



uitstekend 5-nervige blaadjes (fig. 552), die aan den top en 



aan den rand zwart gekleurd, vliezig zijn. De top is vaak 



_, . iets stekelig, de rand van de buitenste bedekt de binnen 



Centaurea rhenana , .,.,.. - i r, >-■ i • •■ •• i . 



Fiir 552 gelegen omwindselblaadjes niet. De bloemkroon is vuil licht- 



purper, zelden wit, de beide soorten bloemen zijn gelijk van 



kleur. De haarkroon is half zoo lang als de vrucht (fig. 552). 3-9 dM. GO. (Juni). 



Juli— October. 



Centaurea Scabiósa 

 Fig. 551. 



') Scabiósa = schurftkruid, om de overeenkomst in vorm der bladen. -) rhenana 

 Rijnsch. :i ) paniculata = pluimdragend. •) maculósa = gevlekt. 



