FAMILIE 109. 



— COMPOS1TAE. — 



441 



De bloemhoofdjes zijn grool en zitten in schermvormige pluimen. Het omwindsel (flg. 557) 

 is zeer buikig, de buitenste blaadjes er van zijn aanliggend met hun vernauwden, bleek- 

 gelen voet , doch het bovenste eironde , groene, 

 doornik gewimperde deel is afstaand , de mid- 

 delste blaadjes hebben een lichtbruin , gaaf- 

 randig, ovaal, aanliggend deel en een drie- 

 maal zoo kort, groen en gedoomd, afstaand 

 aanhangsel, terwijl de binnenste lichtbruin, 

 aanliggend, gaafrandig zijn, zonder aanhang- 

 sel. De bloemen zijn eerst geel , later oranje- 

 vuurrood. De bloemkronen zijn lang buis- 

 vormig (fig. 557), steken ver uit het omwindsel, 

 hebben een 5-spletigen zoom. De helmdraden 

 zijn onbehaard. De vruchten zijn wit, hebben 

 een ongedeelden rand en geen haarkroon. 

 6—12 d.M. . Juli, Augustus. 



Voorkomen. De plant behoort in het Oosten 

 thuis, doch is bij ons wel als verfstofplant 

 gekweekt. De bloemkronen bevatten n.l. een 

 gele en een roode kleurstof, de laatste, car- 

 thamin , wordt in de ververij gebruikt. Ook 

 dienen de bloemen wel om er de saffraan mee 

 te vervalschen. De plant is bij ons bij Arn- 

 hem, Rotterdam en Amsterdam verwilderd of 

 aangevoerd gevonden. 



47. Cichórium ') L. Cichorei. 



Omwindselbladen na den bloeitijd 

 aan den voet verhard, zeer ongelijk, 

 in 2 rijen staand, de buitenste rij uit 

 8, de binnenste, kortere, uit 5 blaadjes 

 bestaand. Algemeene bloembodem in het midden met strooschubben bezet. 

 Vruchten niet afvallend, iets samengedrukt, kantig, met 1-2 rijen van 

 schubben als vruchtpluis. 



Hoofdjes vrij groot. Stengel vertakt, bebladerd. 



Carthamus tinctorius 

 Fig. 557. 



Tabel tot het determineeren der soorten van het geslacht Cichórium. 



A. Onderste bladen bochtig vinspletig, de bovenste lancetvormig, aan den voet verbreed, 

 half stengelomvattend C. Intybas blz. 441. 



B. Onderste en middelste bladen langwerpig, bochtig getand, de bovenste eirond, met 

 hartvormigen voet stengelomvattend C. Eudivia blz. 442. 



C i'ntybus -) L. Cichorei (fig. 558). 



Deze plant is min of meer stijf behaard. De wortel is spilvormig en 

 draagt vele hoofden. De stengels zijn rechtopstaand, roedevormig vertakt, 

 met takken, die min of meer ruw behaard zijn of bijna onbehaard zijn 

 evenals de bladen. De onderste bladen zijn bochtig vinspletig met een 

 groote, spitse topslip, de bovenste zijn lancetvormig, aan den voet ver- 

 breed, half stengelomvattend, die in de bloei wijze zittend zijn zeer klein. 



De hoofdjes vormen samen een tros. Zij staan in de bovenste blad- 

 oksels alleen, doch in die der lagere bladen 2-3 bijeen, waarvan het 

 eindelingsche langgesteeld is, terwijl de zijdelingsche zittend zijn. De 



i) Grieksche naam voor de plant kichorè, beteekenis hiervan niet zeker bekend. 

 2) Intybus = cichorei. 



