442 



— COMPOSITAE. — 



FAMILIE 109. 



Cichorium Intybus 

 Fig. 558. 



buitenste omwindselbladen zijn eirond-lancetvormig , spits, de binnenste 

 lijn-lancetvormig, stomp, alle zijn klierachtig gevvimperd. De bloemen zijn 

 alle tweeslachtig en hebben een vrij groote, 5-tandige, 

 lichtblauwe, witte, soms (doch zelden) rosé bloem- 

 kroon. De kelkzoom bestaat uit stompe schubben en 

 is vele malen korter dan de vrucht (tig. 558). 1,5 dM- 

 1,2 M. 4- J un > Augustus, soms tot Herfst. 



Voorkomen in Europa en in Nederland en gebruik. 

 De plant komt in geheel Europa aan wegen en dijken 

 voor en is bij ons vrij algemeen, doch bijna uitsluitend 

 op klei- en lössgrond. 



De wortel wordt geroost en gemalen en dient als 

 surrogaat voor koffie. De gebleekte jonge bladen 

 worden als salade gegeten: witlof. 



Volksnamen. De naam cichorei met allerlei variaties 

 wordt het meest gebruikt, verder witlof, lof en molsla, op Overflakkee 

 spreekt men van kaartjesbloem en van korenbloem , op Walcheren van 

 hupaardje en Brusselsche kooltjes, in Zuid-Limburg van Brusselsche suikerij , 

 in Zuid-Holland en Zèeuwsch-Vlaanderen van Brusselsch lof, in Zeeland 

 van bittere pee. 



C. Endivia ' L. A n d ij v i e. 



Deze plant is vrij kaal. De onderste en middelste bladen zijn langwerpig, bochtig ge- 

 tand, de bovenste eirond en omvatten den stengel met een hartvormigen voet. 



De bloemen zijn lichtblauw. De kelkzoom is 4-maal korter dan de vrucht. Overigens 

 komt de plant veel met C. Intybus overeen. 5-15 dM. en 00. Juli, Augustus. 



Voorkomen. De plant is inheemsch in Egypte, doch wordt bij ons veel gekweekt als 

 salade en als groente. Zij is bij Haarlem en Leeuwarden verwilderd gevonden. 



Volksnamen. Het meest wordt de plant andijvie genoemd, in Zèeuwsch-Vlaanderen heet 

 zij bittere pee. 



48. Lampsaiia-} Tra. 



L. communis 1 ) L. Akkerkool (fig. 559). 



Deze plant is beneden behaard, naar boven kaal. Zij heeft een spilvor- 

 migen penwortel en een rechtopstaanden , vertak- 

 ten, beneden bebladerden stengel met schuin uitstaande 

 takken. De bladen zijn zacht, weinig of dichter be- 

 haard, ongelijk verwijderd getand. De onderste zijn 

 liervormig- vindeelig met zeer groote rondachtig-eironde 

 topslrp , de hoogere zijn langwerpig-lancetvormig , 

 spits, de bovenste zeer klein. 



De hoofdjes zijn klein, armbloemig, zitten op dunne 

 naakte stelen en vormen samen een losse pluim. Het 

 omhulsel is eirond, glad en bestaat uit 8-10 lijnvor- 

 mig-langwerpige , spitse blaadjes, terwijl er aan den 

 voet vaak nog eenige kleine schubbetjes zitten. De 

 algemeene bloembodem is zonder strooschubben. De 

 bloemen zijn lintvormig, bleekgeel, meest 3-tandig. 

 De vruchtjes zijn ongeveer 4 1 2 mM lang, eirond, samengedrukt, glad, zeer 



Lampsana communis 

 Fig. 559. 



') Italiaansche naam der plant, uit Intybus ontstaan. -) van het Grieksche 



la(m)psanè, een bij de Ouden bekende moesplant, die zacht purgeerend werkte. Het woord 

 staat in verband met lapadzoo: purgeeren. :i ) communis = gewoon. 



