FAMILIE 109. 



l'u.UI'OSITAE. 



457 



De bioemhoofdjes vormen een pyramidale pluim mei eersl knikkende takjes, meest zijn 

 de hoofdjes kort gesteeld. Het omwindsel is kaal , debulte 

 blaadjes zijn klein, eirond, de binnenste zijn bij rijpheid der 

 vrucht 4 maal langer, lijnvormig, witgerand, even lang ais 

 de haarkroon , alle zijn aan den top bruin. De bloemen zijn 

 geel, 5-tandig. De vrucht (flg. 577) issmal gerand, vanboven 

 iets kort borstelig, omstreeks ZOO lang als de Witte snavel, 

 omgekeerd eirond, grljsachtig. 6-12 dM. ■ ■ enG. Juli Herfst. 



Biologische bijzonderheid. Deze plant behoort tot de 



kompasplanten. De verspreid staande (bladstand ■'■ *) bladen 



staan met hun schijf in hel meridiaanvlak (vooral op dorre, 



zandige plaatsen). De bladen (hg. 578), die op de noord- en 



de zuidzijde zijn ingeplant, heb- 

 hen dan door een wringing over 



een hoek van 90 J vlak boven Lactuca Scarioia 



den voet hunne schijven ook in ' ' 577 - 



het meridiaanvlak gebracht. De bladen aan de oost- en zuid- 

 zijde zijn niet gewrongen, alleen stijf opgericht (zie verder 

 bij Chondrilla). 



Voorkomen in Europa en in Nederland. De plant komt in 

 geheel Europa aan kanten van wegen en op onbebouwde 

 plaatsen voor. Zij is bij ons bij Arnhem, Haarlem, Werken- 

 dam, Rotterdam, Amsterdam, den Haag en op eenige plaatsen 

 in Zuid-Limburg gevonden. 



L. virósa l ) L. G i f t s I a (hg. 579). 



Deze plant heeft een penwortel en haar stengel is krachtiger 

 en beneden meer behaard dan bij L. Scarioia. Hij is gevuld 

 en heeft een iets violette kleur. De bladen zijn steviger, 

 horizontaal afstaand, meest ongedeeld, omgekeerd eirond- 

 langwerpijj , stekelpuntig getand , op de middennerf van onderen 

 stekelig, zelden bochtig vinspletig, aan den voet pijlvormig 

 stengelomvattend. 



De bloemhoofdjes vormen een pyramidale pluim met tros- 

 vormige takken. Het omwindsel is eerst cylindrisch, later 

 meer kegelvormig, de binnenste omwindselblaadjes verlengen 

 zich tot lijnvormige, groene, witgerande schubben, die zoo 

 lang als de haarkroon worden. De bloemen zijn bleekgeel, 



5-tandig. De vruchten zijn zwart, met verdikte, breede randen, 



met meest kalen top, even lang als de witte snavel (fig. 579). 



5-15 dM. ©3. Juli, Augustus. 

 De plant riekt onaangenaam. 



Voorkomen in Europa en in Nederland. De plant komt in 

 Midden- en Zuid-Europa aan kanten 

 van wegen en op onbebouwde 

 plaatsen voor. Zij is bijons, aan- 

 gevoerd, bij Middelburg en Venlo 

 gevonden. 



L. sativa-) L. Sla (fig. 580). 



Deze plant is kaal. Zij heefteen 

 rechtopstaanden , zeer gladden, ver- 

 takten, sterk bebladerden stengel. 

 De bladen zijn meest omgekeerd 

 eirond, getand, zeldzamer bijna 

 vinspletig, de middenrib is van onderen soms stekelig, zij 

 staan meest horizontaal af, de stengelstandige omvatten den 

 stengel met een hart-pijlvormigen voet. 



De hoofdjes zijn klein en staan in een schermvormige pluim 

 met vrij dicht opeenstaande, afstaande takken. De bloemen 

 zijn geel. De vruchten zijn grijs- of witachtig en hebben een 



Lactuca Scarioia 

 Fig. 578. 

 / van het Oosten gezien, 2 

 van het Zuiden gezien. 



Lactuca virosa 

 Fig. 579. 



Lactuca sativa 

 Fig. 580. 



! ) virosa = vergiftig. 



-) sativa = gekweekt. 



