FAMILIE 109. — COMPOS1TAE. — 467 



De hoofdjes zijn vrij groot en slaan in losse, schermvormige pluimen. 

 De omwindselbladen zijn lang toegespitst, op de middenstreep evenals de 

 korte, aangedrukte buitenomwindselbladen meest zwart klieraehtig. De 

 algemeene bloembodem is iets franjeachtig. De bloemkronen zijn dooier- 

 geel, 5-tandig. De vrucht is geelbruinachtig, 10-ribbig, 4' .,-5 mM langen 

 de geelwitte, van onderen bruinachtige, brosse haarkroon er op is langer 

 dan het omwindsel en steekt er uit. 6-12 dM. 4- Mei, Juni. 



Bij deze soort komt de vrucht vrij wel met die der andere Crepissoorten 

 overeen, doch de haarkroon is als bij de Hieraciumsoorten. 



Voorkomen in Europa en in Nederland. De plant komt in Midden- 

 Europa op beschaduwde, moerassige plaatsen en aan waterkanten voor. 

 Zij komt bij ons veel op lössgrond voor, doch is verder zeldzaam. 



Volksnaam. In Waterland heet de plant ijzeresbloemen. 



64. Hieracium ') Tru. Havikskruid. 



Omwindselbladen dakpansgewijze liggend , de buitenste vaak een buiten- 

 omwindsel vormend. Algemeene bloembodem kort franjeachtig. Vrucht 

 cylindrisch , geribd , niet gesnaveld. Haren der haarkroon aan den voet 

 niet dikker, meest rosachtig. 



Bladen bij de meeste soorten in een wortelroset, de stengelbladen zijn 

 dan klein, verwijderd, soms ontbreken zij. Alle soorten zijn overblijvend, 

 zij vermeerderen zich door min of meer verlengde uitloopers, door kort- 

 gesteelde rosetten of door onderaardsche knoppen. 



De beharing is drievoudig. Zij bestaat uit sterharen, vrij lange, meest 

 zwarte, zeldzamer geelachtige klierharen en langere, aan den voet verdikte, 

 meest witte, vaak vrij stijve borstelharen. De laatste, als ook de sterharen, 

 worden aan gedroogde exemplaren mettertijd meest voskleurig, deze ver- 

 andering gaat vaak sneller dan die van het bladgroen. 



De onderscheiding der soorten biedt hier dezelfde moeilijkheden als bij 

 Rubix en Salix en wordt door het voorkomen van talrijke bastaarden nog 

 meer bemoeilijkt. 



Biologische bijzonderheid. Omtrent het openen en sluiten der hoofdjes 

 geldt hier het bij Tragopogon gezegde, terwijl over de bestuiving het bij 

 Leontodon vermelde geldt. 



Tabel tot het determineeren der soorten van het geslacht Hieracium. 



A. Bladen in een wortelroset, meest in een korten steel versmald, vaak gaafrandig. Stengel- 

 bladen meest weinige of geheel ontbrekend. Vrucht klein, aan den bovenrand gekarteld. 

 Haren der haarkroon fijn, in een rij staand, tamelijk wel even lang. Uitloopers meest 

 aanwezig, soms richten zij zich op (vooral bij de eerste soort, als die langs hellingen 

 neerhangt) en dragen in de oksels der dan dichter opeenstaande bladen bloeiwijzen, 

 die dan samen licht voor ééne bloeiwijze kunnen worden gehouden, die natuurlijk van 

 die aan den hoofdstengel sterk afwijkt. 



a. Hoofdjes vrij groot, gewoonlijk alleenstaand, eindelings. Binnenste omwindsel- 

 bladen spits. Bladen van onderen min of meer dicht grijs sterviltig. Omwindsel 

 kort, cylindrisch - H. Pilosella blz. 469. 



b. Hoofdjes los of dicht scherm-pluimvormig (soms weinige of zelden slechts 1). 



] ) van het Grieksche hierax: havik. De Ouden meenden, dat de havik van deze planten 

 gebruik maakte, om zijn gezichtsvermogen te versterken. 



30* 



