472 



COMPOSITAE. 



FAMILIE 109. 



is cylindrisch-klokvormig en bestaat uit donkergroene (in gedroogden staat 

 zwartachtige) omwindselbladen met een bleeken rand , de buitenste zijn aan- 

 liggend , de binnenste spits. Zij zijn meest tamelijk kaal. De bloemkronen 

 zijn goudgeel. 6-12 dM. 4- Juli , Augustus. 



De plant gelijkt soms vrij veel op H. vulgatum , doch is er door de tijdens 

 den bloeitijd ontbrekende wortelbladen gemakkelijk van te onderscheiden. 



Variëteiten zijn: 



S. tridentatum ') Fr. (H. tridentatum Fr., H. rigidum '-) Koch.). Stengel 

 meest tamelijk gelijkmatig of vrij los bebladerd. Bladen langwerpig tot 

 eirond-lancetvormig, aan weerszijden meest met 3groote tanden, de bovenste 

 met afgeronden voet zittend. Hoofdjes grooter dan bij den grondvorm. 

 Stelen der hoofdjes en omwindselbladen sterker behaard. De laatste lijn- 

 vormig, de buitenste iets grijswil , meest zonder klierharen. 



y. viréscens'-) Sonder. (H. viréscens Sonder). Stengel stijf, beneden 

 kaal, dichter bebladerd, niet vertakt. Bladen groen, meest kaal, min of 

 meer gelijkmatig getand, de middelste en bovenste met versmalden voet 

 zittend. Hoofdjes tolvormig. Omwindselbladen groen, kaal, vrij breed (bij 

 het drogen groen blijvend). 



Voorkomen in Europa en in Nederland. De soort komt in bijna geheel 

 Europa op droge gronden , tusschen hakhout voor en is bij ons vrij zeld- 

 zaam. De var. p. is vrij algemeen, bijna uitsluitend op zand- en lössgrond. 

 De var. •/. is misschien bij de Grebbe gevonden. 



H. umbellatum ') L. Scherm havikskruid (fig. 600). 

 Deze soort heeft een rcchtopstaanden , stijven , kalen , ruw of kort be- 

 haarden, dicht bebladerden stengel. De bladen 

 zijn zittend, lancetvormig, spits of stompachtig, 

 gaafrandig of getand , aan den rand (naar beneden 

 omgerold) ruw gewimperd, verder kaal of be- 

 haard. 



De hoofdjes zijn vrij klein, staan dicht of los 

 scherm-pluimvormig. De stelen der hoofdjes zijn 

 sterharig. De omwindsels zijn langwerpig-cylin- 

 drisch en bestaan uit kale of iets behaarde blaadjes 

 (in gedroogden staat zwartachtig). De buitenste 

 zijn min of meer afstaand met omgebogen top, 

 de binnenste zijn breeder en stomp. De bloem- 

 kronen zijn goudgeel. De stijlen zijn meest geel. 

 De vruchten zijn roodachtig bruin of zwart, 3 mM 

 lang, cylindrisch, kaal, naar beneden versmald. 



De haarkroon bestaat uit vuilgele, brosse haren. 3-12 dM. 2}.. Juni— Herfst. 

 De variëteit ,5. uniflóra 7 ') draagt slechts een hoofdje. Onder de vormen 



is ook een dikbladige, sappige halophytvorm, die echter bij ons tot dusverre 



niet is gevonden. 



Voorkomen in Europa en in Nederland. De scort komt in geheel Europa 

 op droge plaatsen en in bosschen voor. Zij is bij ons vrij algemeen, 

 vooral op zandgrond en in de duinen. De var. />. is op den Ulenpas en 

 bij Alkmaar gevonden. 



Hieracium umbellatum 

 Fig. 600. 



') iridentatum = drietandig. -') rigidum = stijf. :; ) viréscens = groenachtig- 



') umbellatum = schermdragend. •>) uniflora = eenbloemig. 



