FAMILIE 22. — CUPUL1FERAE 5 



b. Mannelijke en vrouwelijke bloemen in rolronde of langwerpige katjes. Helm- 

 knopjes kaal. Vruchten zonder omhulsel. 



(ia. Vrucht tweevleugelig. Schutbladen dei vrouwelijke bloemen met de schut- 

 blaadjes tol een 3-lobbige schub vergroeid, die met de vrucht afvalt. 



It.tula blZ. 5. 



bb. Vrucht niet of onduidelijk gevleugeld. Vrouwelijke katjes in den vruchttoestand 

 houtig wordend . op een dennekegeltje gelijkend. Schutbladen der bijschermpjes 

 met de schutblaadjes tier bloemen vergroeid, blijvend. . . . Aiuus biz. 8. 

 B. Vrouwelijke bloemen alleenstaand of 2-5 bijeen, door een zich later vergrootend bèker- 

 vormig omwindsel geheel of ten deele omgeven. 

 O. Omwindsel met 2-5 bloemen, ten slotte na vruchtrijpheid met 4 spleten open- 

 springend, stekelig. Bladen in 2 rijen. 



aa. Mannelijke katjes kort en dik. Bloemdek der mannelijke bloemen 5-6-lobbig. 

 .Weeldraden 8-20. Bloemdek der vrouwelijke bloemen met 6-tandigen zoom. 

 Stempels 3. Vrucht driekantig, eenzadig. Zaadlobben bij de ontkieming 



boxen den grond komend Fagus blz. 13. 



bb. .Mannelijke katjes cylindrisch. Mannelijke bloemen met 5-6-spletig bloemdek. 

 Meeldraden 8-20 (meest 12). Bloemdek der vrouwelijke bloemen niet 5-9- 

 spleti^en /oom. Stempels meest 6. Vrucht rondachtiij. 1-2-zaditj. Zaad- 

 lobben bij de ontkiemintj onder den grond blijvend. . . Castauea blz. 15. 

 b. Omwindsel 1 bloem omhullend, tenslotte als een napje, dat uit schubachtige 

 blaadjes bestaat, het onderste deel der vrucht omgevend. .Mannelijke katjes 

 draadvormiü:, afgebroken. Mannelijke bloemen met 4-8-slippis bloemdek en 4-8 

 meeldraden. Vruchtbeginsel 3-4-hokkig. Vrucht l-zadisj. Bladen verspreid. Zaad- 

 lobben bij de ontkieminü! onder den grond blijvend Qaercus blz. 16. 



1. Hét ti la Trn. ') Berk. 



Eenhuizige boonien of heesters. Mannelijke bloemen in katjes. Aan de 

 spil vindt men schutbladen, in wier oksels de bloemen in een bijschermpje 

 staan, dat bestaat uit een middenbloem en 2 zijbloemen, zonder schut- 

 blaadjes. ledere bloem heeft een 4-bladig bloemdek, waarvan het voorste 

 bloemdekblad veel grooter is dan de achterste, die vaak weinig ontwikkeld 

 zijn en 2 meeldraden (aan de middenbloem vaak 3, aan de zijbloemen 

 zelden 3), die soms tot aan den voet 2-deelig zijn (zoodat er schijnbaar 4 

 of 6 zijn, echter met 1-hokkige helmknopjes). 



Vrouwelijke bloemen in katjes. Aan de spil vindt men schutbladen, in 

 wier oksels de vrouwelijke bloemen in bijschermpjes staan nl. een midden- 

 bloem (soms weinig ontwikkeld) en 2 zijbloemen. De laatste hebben ieder 

 een schutblaadje, dat met het schutblad tot een 3-lobbige of 3-spletige 

 schub vergroeit , die met de vrucht afvalt. In de oksels dier schubben ont- 

 staan dus 3 (of 2) nootjes, die gevleugeld zijn. Zij zijn ontstaan uit even- 

 veel vruchtbeginsels, wier purperkleurige stempels niet buiten de schutbladen 

 uitsteken. 



De mannelijke katjes zijn eind- en okselstandig, zij zijn reeds in den 

 herfst ontwikkeld, doch openen zich eerst na het ontplooien der bladen in 

 het voorjaar. De vrouwelijke zitten aan den top van korte takjes, zij staan 

 onder de mannelijke, zijn in den winter door knopschubben omsloten en 

 openen zich te gelijk met het ontplooien der bladen. Zoowel de mannelijke 

 als de vrouwelijke katjes zijn cylindrisch , de eerste hangend , de vrouwelijke 

 staan rechtop of hangen ook. 



De knoppen zijn zittend. De bladen getand of gekarteld met vroeg 

 afvallende steunbladen. 



') van betu , de keltische naam voor berk. 



